De Toca Builders blijven bouwen | meetkunde

Er zijn van die apps die kinderen met tussenpozen steeds opnieuw spelen. Zoals Lego af en toe opgeborgen wordt in de kast, om er daarna weer volop mee aan de slag te gaan. Toca Builders is zo’n app. Kinderen blijven bouwen met de personages. Deze app blijft boeiend om te spelen. Sinds een paar weken is hij verkrijgbaar in vier winkels: de AppStore, Google play, kindle fire én de Windows Store. Om dat te vieren, volgt hieronder een uitgebreide recensie van Ronald Keijzer.

Overzicht app

150302 Logo Toca BuildersDe app Toca Builders biedt kinderen de mogelijkheid om met blokken in verschillende kleuren bouwwerken te maken. Dit doen ze door speelfiguren te kiezen, die een specifieke taak hebben, zoals bouwen, verven of slopen. De speelfiguren zijn te verplaatsen (door sprongen vooruit te maken) en te draaien, zodat op geheel zelf gekozen plekken gebouwd kan worden. Dit zoeken naar geschikte plekken wordt onder meer vergemakkelijkt omdat het beeld makkelijk gedraaid kan worden.

Kinderen hebben alle vrijheid bij het bouwen. Ze kunnen telkens van kleur wisselen, kunnen blokken op willekeurige plekken neerzetten (maar niet op een speelfiguur).

De app biedt de mogelijkheid om meerdere scenes te bouwen. Via de [+]-knop op het startscherm, kan een nieuwe scene gebouwd worden. Een dergelijke nieuwe scene is leeg of al gevuld. In iedere scene die zo nieuw gemaakt wordt, zijn alle figuren beschikbaar.

Een camera-tool stelt kinderen in staat om een eenmaal gecreëerde scene te fotograferen. Op deze manier kan dat wat gemaakt is gedeeld worden met anderen.

De app kent ook een pagina voor ouders. Daar stellen de makers zich voor en worden de mogelijkheden van de app aangegeven, in detail en ook in globale zin: ‘The Builders are at your command: build, paint, tear down and PLAY’. Op deze pagina, die moeilijk bereikbaar is gemaakt voor kinderen, worden ook de speelfiguren voorgesteld en hun functie.

Enkele spelfiguren nader beschouwd

Wanneer leerlingen aan het bouwen zijn, staat onder in beeld een pictogram met het gezicht van een speelfiguur. Door dit pictogram aan te raken, verschijnen pictogrammen van de zes speelfiguren. Die kunnen door aanraken geselecteerd worden. Een van de spelfiguren is Connie the Crane. Deze spelfiguur is een hijskraan, dat blokken oppakt en ze (elders of op dezelfde plek) neerzet. Vex the Jumper bouwt ook. Hij doet dat door op z’n plek te springen. Blox the Hamer slaat met z’n hamer blokken kapot; hij sloopt delen van bouwwerken. Verder verft Cooper the Ball de grond met een vooraf ingestelde kleur, die tijdens het verven makkelijk aangepast kan worden.

De speelfiguren worden op verschillende manieren aangestuurd:

  • door met een bal rechtsonder in beeld te bewegen;
  • door richting te kiezen en een springknop aan te raken.

Kritische kanttekeningen

In vrijwel alle kleuterklassen is er een zgn. bouwhoek. Daar liggen echte blokken, waarmee de kinderen van alles bouwen en waarmee ze experimenteren bij dit bouwen. Kleuters gaan zo bijvoorbeeld na hoe hoog je een blokkentoren kan bouwen, voor die omvalt en ze bouwen met blokken een tafel, stoel, bed en kast. Dit bouwen laat zich uiteraard niet vervangen door een app zoals hier beschreven. Bij het verkennen van de ruimte zijn ruimtelijke ervaringen nodig. Je leert pas goed hoe een blok eruit ziet, wanneer je het werkelijk met twee handen kunt vastpakken en je voelt dat de ribben bij een kubus rechte hoeken tussen de zijvlakken vormen, dat je een kubus recht moet neerzetten als je wilt voorkomen dat hij omvalt, enzovoorts.

Het verkennen van de ruimte, zeker als die in een wereld met blokken gebeurt, maakt dat kinderen meetkundig gaan redeneren. Bijvoorbeeld: als een blok achter een stapel blokken ligt, kun je hem niet zien – tenzij je over de stapel heen kunt kijken. Dergelijke redeneringen kennen in enkele gevallen een analogon in de hier besproken app. Dat maakt de app zeker geschikt om aan kinderen te geven die al redelijk wat ervaring hebben opgedaan met het bouwen met echte blokken.

Ruimtelijk redeneren heeft daarbij te maken met het ontwikkelen van een taal voor de meetkunde. Een dergelijke taal verwerven kinderen het best, wanneer ze die actief gebruiken om situaties te beschrijven. Het zou daarom mooi zijn als kinderen in tweetallen met deze app werken aan een gezamenlijk bouwwerk. In dat geval komt het vertellen over het bouwwerk en het expliciteren en onderbouwen van daarbij gemaakte keuzen natuurlijk op gang. Nadeel is echter dat een iPad zich minder leent om in tweetallen aan te werken.

Overigens zijn kanttekeningen over de bediening van de app ook op z’n plaats. De app gaat over bouwen. Dit bouwen wordt feitelijk gedaan door fantasiefiguren die worden aangestuurd. Daarmee vergroot de bediening de afstand tussen werkelijk bouwen en het bouwen binnen deze app. Immers, bijvoorbeeld het maken van een stapel blokken gebeurt niet door de blokken ‘handmatig’ op elkaar te leggen, maar door (bijvoorbeeld) Connie the Crane enkele keren een blok te laten ophijsen en weer te laten neerleggen.

Verder is het schakelen tussen de figuren wat ingewikkeld.

Aantrekkelijkheid voor kinderen

Dat neemt niet weg dat deze figuurtjes ook een meerwaarde vormen. Ze zijn voor kinderen aantrekkelijk en de werking ligt voor de hand. En als de kinderen niet meteen zien wat een figuurtje kan, biedt het beeldscherm aanwijzingen hoe het bediend kan worden.

Overigens vergroot de vrijwel volledige vrijheid in het bouwen ook de aantrekkelijkheid voor kinderen.

Slotsom

De app Toca Builders is een aantrekkelijke app die kinderen de vrijheid geeft te bouwen. Het is evenwel geen vervanging voor concrete ervaringen van kinderen met het bouwen. Als kinderen met de app aan de slag gaan, is het goed om dit in tweetallen te laten doen. Dan kan de app bijdragen aan de ontwikkeling van de wiskundetaal.

Bekijk ook de instructiefilm over het bouwen van een brug in Toca Builders:

Toca Builders is sinds 23 februari 2015 ook verkrijgbaar in de Windows Store.
Daarnaast is deze app verkrijgbaar in de AppStore, Google play en kindle fire.

Bovenstaande recensie is geschreven door Ronald Keijzer en voor het eerst gepubliceerd in september 2013 op dit blog.

Toca Builders | recensie door Ronald Keijzer

Overzicht app

De app Toca Builders biedt kinderen de mogelijkheid om met blokken in verschillende kleuren bouwwerken te maken. Dit doen ze door speelfiguren te kiezen, die een specifieke taak hebben, zoals bouwen, verven of slopen. De speelfiguren zijn te verplaatsen (door sprongen vooruit te maken) en te draaien, zodat op geheel zelf gekozen plekken gebouwd kan worden. Dit zoeken naar geschikte plekken wordt onder meer vergemakkelijkt omdat het beeld makkelijk gedraaid kan worden.

Kinderen hebben alle vrijheid bij het bouwen. Ze kunnen telkens van kleur wisselen, kunnen blokken op willekeurige plekken neerzetten (maar niet op een speelfiguur).

De app biedt de mogelijkheid om meerdere scenes te bouwen. Via de [+]-knop op het startscherm, kan een nieuwe scene gebouwd worden. Een dergelijke nieuwe scene is leeg of al gevuld. In iedere scene die zo nieuw gemaakt wordt, zijn alle figuren beschikbaar.

Een camera-tool stelt kinderen in staat om een eenmaal gecreëerde scene te fotograferen. Op deze manier kan dat wat gemaakt is gedeeld worden met anderen.

De app kent ook een pagina voor ouders. Daar stellen de makers zich voor en worden de mogelijkheden van de app aangegeven, in detail en ook in globale zin: ‘The Builders are at your command: build, paint, tear down and PLAY’. Op deze pagina, die moeilijk bereikbaar is gemaakt voor kinderen, worden ook de speelfiguren voorgesteld en hun functie.

Enkele spelfiguren nader beschouwd

Wanneer leerlingen aan het bouwen zijn, staat onder in beeld een pictogram met het gezicht van een speelfiguur. Door dit pictogram aan te raken, verschijnen pictogrammen van de zes speelfiguren. Die kunnen door aanraken geselecteerd worden. Een van de spelfiguren is Connie the Crane. Deze spelfiguur is een hijskraan, dat blokken oppakt en ze (elders of op dezelfde plek) neerzet. Vex the Jumper bouwt ook. Hij doet dat door op z’n plek te springen. Blox the Hamer slaat met z’n hamer blokken kapot; hij sloopt delen van bouwwerken. Verder verft Cooper the Ball de grond met een vooraf ingestelde kleur, die tijdens het verven makkelijk aangepast kan worden.

De speelfiguren worden op verschillende manieren aangestuurd:

  • door met een bal rechtsonder in beeld te bewegen;
  • door richting te kiezen en een springknop aan te raken.

Kritische kanttekeningen

In vrijwel alle kleuterklassen is er een zgn. bouwhoek. Daar liggen echte blokken, waarmee de kinderen van alles bouwen en waarmee ze experimenteren bij dit bouwen. Kleuters gaan zo bijvoorbeeld na hoe hoog je een blokkentoren kan bouwen, voor die omvalt en ze bouwen met blokken een tafel, stoel, bed en kast. Dit bouwen laat zich uiteraard niet vervangen door een app zoals hier beschreven. Bij het verkennen van de ruimte zijn ruimtelijke ervaringen nodig. Je leert pas goed hoe een blok eruit ziet, wanneer je het werkelijk met twee handen kunt vastpakken en je voelt dat de ribben bij een kubus rechte hoeken tussen de zijvlakken vormen, dat je een kubus recht moet neerzetten als je wilt voorkomen dat hij omvalt, enzovoorts.

Het verkennen van de ruimte, zeker als die in een wereld met blokken gebeurt, maakt dat kinderen meetkundig gaan redeneren. Bijvoorbeeld: als een blok achter een stapel blokken ligt, kun je hem niet zien – tenzij je over de stapel heen kunt kijken. Dergelijke redeneringen kennen in enkele gevallen een analogon in de hier besproken app. Dat maakt de app zeker geschikt om aan kinderen te geven die al redelijk wat ervaring hebben opgedaan met het bouwen met echte blokken.

Ruimtelijk redeneren heeft daarbij te maken met het ontwikkelen van een taal voor de meetkunde. Een dergelijke taal verwerven kinderen het best, wanneer ze die actief gebruiken om situaties te beschrijven. Het zou daarom mooi zijn als kinderen in tweetallen met deze app werken aan een gezamenlijk bouwwerk. In dat geval komt het vertellen over het bouwwerk en het expliciteren en onderbouwen van daarbij gemaakte keuzen natuurlijk op gang. Nadeel is echter dat een iPad zich minder leent om in tweetallen aan te werken.

Overigens zijn kanttekeningen over de bediening van de app ook op z’n plaats. De app gaat over bouwen. Dit bouwen wordt feitelijk gedaan door fantasiefiguren die worden aangestuurd. Daarmee vergroot de bediening de afstand tussen werkelijk bouwen en het bouwen binnen deze app. Immers, bijvoorbeeld het maken van een stapel blokken gebeurt niet door de blokken ‘handmatig’ op elkaar te leggen, maar door (bijvoorbeeld) Connie the Crane enkele keren een blok te laten ophijsen en weer te laten neerleggen.

Verder is het schakelen tussen de figuren wat ingewikkeld.

Aantrekkelijkheid voor kinderen

Dat neemt niet weg dat deze figuurtjes ook een meerwaarde vormen. Ze zijn voor kinderen aantrekkelijk en de werking ligt voor de hand. En als de kinderen niet meteen zien wat een figuurtje kan, biedt het beeldscherm aanwijzingen hoe het bediend kan worden.

Overigens vergroot de vrijwel volledige vrijheid in het bouwen ook de aantrekkelijkheid voor kinderen.

Slotsom

De app Toca Builders is een aantrekkelijke app die kinderen de vrijheid geeft te bouwen. Het is evenwel geen vervanging voor concrete ervaringen van kinderen met het bouwen. Als kinderen met de app aan de slag gaan, is het goed om dit in tweetallen te laten doen. Dan kan de app bijdragen aan de ontwikkeling van de wiskundetaal.

Bekijk ook de instructiefilm over het bouwen van een brug in Toca Builders:

Zomerwedstrijd Toca Boca | En de winnaar is…

Tot 1 september was het mogelijk om een rekenlesontwerp in te sturen voor de zomerwedstrijd. Een lesontwerp gebaseerd op de nieuwste Toca Boca app: Toca Builders. Het beste rekenlesontwerp zal deze week worden beloond met een iTunesbon van 25 euro.

Er waren twee inzendingen:

  • Joyce van der Hoorn combineerde in haar lesontwerp het bouwen in Toca Builders en in de Gynzy-tool Blokken Bouwen. Ze deed hiermee mooie ervaringen op in groep 3. Een verkorte versie van het ingestuurde lesidee staat op Eduapp en foto’s vanuit haar klas op haar Twitteraccount.
  • Eveline Kaleveld maakte materialen bij Toca Builders en schreef haar lesontwerp vanuit haar ervaringen in groep 1/2. Haar lesidee staat op Eduapp en een meer uitgebreide versie op haar website.

Daarnaast schreef Ronald Keijzer een recensie over Toca Builders. Deze recensie kan gezien worden als een juryrapport bij de twee lesontwerpen.

  • Beide leerkrachten werken vanuit het bouwen met echte blokken. Kleuters hebben daar doorgaans wat minder ervaring mee dan leerlingen in groep 3.
  • Eveline maakte voor andere leerkrachten materialen bij Toca Builders, zoals foto’s van Lego bouwwerken, aanzichten, plattegronden en combinaties daarvan. Joyce plaatste foto’s van enthousiaste leerlingen werkend met de app, de Gynzy-tool en blokken in haar klaslokaal.
  • In beide ontwerpen gaat het over bouwwerken die gemaakt zijn door de leerkracht, de leerling of een mede-leerling. Daarmee gaan de leerlingen individueel aan de slag. Joyce laat leerlingen met elkaar meekijken op elkaars scherm via AppleTV.
  • Ronald benadrukt in zijn recensie dat bouwen in tweetallen de voorkeur heeft:

In dat geval komt het vertellen over het bouwwerk en het expliciteren en onderbouwen van daarbij gemaakte keuzen natuurlijk op gang. […] Dan kan de app bijdragen aan de ontwikkeling van de wiskundetaal.

  • In de ontwerpen staat telkens het bouwen centraal. Leerlingen leren goed kijken naar een bestaand bouwwerk, maken zelf een bouwwerk van echte blokken of een eigen bouwwerk in de app. En ze bouwen (na) op basis van zo’n bouwwerk of een afbeelding van een plattegrond/aanzicht. Het spreken óver het bouwen en de bouwwerken komt alleen in het lesontwerp van Eveline expliciet naar voren onder het kopje ‘Bouwen en Taal’ op haar website. Het ontwikkelen van een wiskundige woordenschat, de wiskundetaal, met de bekende voorzetsels (boven, onder, voor, achter, enz.), de vormen van de blokken (in de app alleen ‘vierkant’ en ‘kubus’) als wiskundige figuren en ook woorden als ‘omhoog’, ‘de hoogte in bouwen’, ‘ergens overheen’ of zelfs ‘omtrek’, ‘oppervlakte’ en ‘inhoud’ kunnen een plek krijgen in een gesprek waarin de ene leerling de andere een beschrijving geeft van een bouwwerk. De andere leerling krijgt de opdracht om op basis van deze omschrijving het bouwwerk na te maken. Overigens zijn de laatste drie begrippen geschikter voor gebruik van Toca Builders in de bovenbouw.

Conclusie: de lesontwerpen vertonen veel overeenkomsten. Joyce schakelt AppleTV en Gynzy erbij in. Eveline maakt materialen waar ook andere leerkrachten hun winst mee kunnen doen. Beide hebben enthousiaste leerlingen aan het werk gezien, ervaringen opgedaan in hun eigen groep en op basis daarvan hun ontwerpen versterkt. Alleen Eveline is doorgegaan op het stukje ‘ontwikkelen van wiskundetaal’, waar Ronald de nadruk op legt in zijn recensie. Daarom is de winnaar van deze zomerwedstrijd… Eveline Kaleveld! Zij krijgt deze week de iTunesbon. Van harte gefeliciteerd en heel veel succes met het ontwikkelen van nog meer mooie materialen bij andere apps.

Joyce en Eveline, dank voor jullie mooie inzendingen! Ronald, bedankt voor het spontaan schrijven van de recensie bij deze app.

De recensie van Ronald Keijzer zal als apart bericht op dit blog verschijnen.

Lees meer over Toca Builders.

Toca Builders, wat een feestje!

 

If you can imagine it you can build it with the six Toca builders!
Join your new builder friends on an island far away and create a whole new world with blocks. Jump, walk, roll and rotate the builders to use their unique skills, and they will help to build whatever you can imagine!
Bron: http://tocaboca.com/

Blokken, blokken en nog eens blokken… wat kan je er veel mee bouwen!
In het rekenonderwijs maken we al langere tijd gebruik van een programma voor het bouwen met blokken. Je kunt ze vinden op de site van Rekenweb. Zelf bouwen  is belangrijk voor het ontwikkelen van ruimtelijke oriëntatie en kennis over wiskundige figuren en hun eigenschappen.

Kinderen spelen van jongs af aan met blokken. Velen leren lopen achter de blokkenwagen, om hun evenwicht te kunnen bewaren duwen ze de blokkenwagen vooruit. Kleuters bouwen de hoogste torens in de blokkenhoek op school. Naast blokken zijn ook Duplo en Lego vaak favoriet als het gaat om duurzaam speelgoed waarmee van alles gemaakt kan worden.

Bij het spelen van een spelletje op de computer of tablet doen kinderen andere leerervaringen op. Ze leren plannen: welke blokken plaats ik waar en in welke volgorde? Wat wil ik bouwen en in welke stappen bereik ik dit? Wanneer er gebruik gemaakt kan worden een onbeperkte voorraad blokken en andere materialen, zijn de grenzen misschien ook onbereikbaar en kan er steeds meer gebouwd worden. Er ontstaat een dorp, een station, een bosrijke omgeving en nog veel meer.

Het filmpje van Toca Builders laat iets van dit alles zien. De muziek loopt synchroon met het bouwen en lopen van de mannetjes over de bouwsels. Dat zal vast niet zo zijn als je het spel zelf speelt. Maar, het lijkt een vrolijke game, waarin kinderen (en volwassenen) met plezier aan het bouwen slaan. Met ongekende mogelijkheden die de bouwer uitdagen om steeds door te gaan met plannen, bouwen, verbeteren en uitbreiden van hun eigen Toca Builders World. Vooral een spel dus, niet gericht op het automatiseren of reproduceren van bepaalde kennis.

De toepassing in het onderwijs wordt waarschijnlijk niet direct aangereikt in deze app, maar toch kunnen we er onze winst mee doen. Een aantal voorbeelden:

  1. koppel deze app aan onderdelen over meten en meetkunde uit de rekenmethode;
  2. maak schermafbeeldingen en bespreek deze eens met de leerlingen;
  3. maak zelf een begin van een huis en laat het de leerlingen afmaken op papier en bespreek daarna de verschillen;
  4. geef een grens aan het te gebruiken aantal blokken en kijk welke dingen daarvan kunt maken.

Mijn eerste ervaringen (veel tijd heb ik er nog niet voor gehad) waren erg positief. Het kan bijna niet anders of de mensen bij Toca Boca hebben enorm veel lol gehad tijdens het ontwerpen van de zes bouwers, die alle zes andere eigenschappen hebben. De een bouwt steen voor steen vooruit lopend, de andere laat ze achter zich uit zijn rugtas vallen. Een hoogbouwer, een verfspuiter, een verfroller en een kraan die blokken kan verplaatsen. De kleuren inspireren je om grasvelden en watertjes te maken door met de verfroller-bouwer de grond in licht- of donkergroen, blauw of een andere mooie kleur te verven. De mogelijkheden zijn groot! Via #tocabuilders is op Twitter te volgen (en zelf te laten zien) wat er zoal gebouwd is. Het verkennen en uitproberen is een mooie eerste start na het installeren van deze app. Toca Boca helpt je ondertussen ook op weg met instructievideo’s op YouTube, zoals voor het bouwen van een brug over het water:

Ik hoop dat jullie net zo enthousiast aan de slag gaan met deze app en willen nadenken over de wiskundige inhoud. Hoe kunnen we deze app gebruiken tijdens de reken-wiskundelessen in het basisonderwijs, bijvoorbeeld tijdens de instructie of het zelfstandig werken?

Lees vooral ook de review van Geeks With Juniors, met meer informatie over de bouwers en nog veel meer!