Recensie van Frits Barth over Rekenhulp 1 en 2

Vanaf vandaag komen op dit blog ook andere rekenspecialisten als gastbloggers aan het woord. Als groep rekenspecialisten verdiepen wij ons in de kwaliteit en implementatie van bestaande rekenapps in het reken- en wiskundeonderwijs. De eerste gastblogger is Frits Barth, een ervaren docent Rekenen/Wiskunde & Didactiek op Stenden Leeuwarden en Groningen en collega auteur van de serie didactiekboeken Rekenen-Wiskunde in de praktijk. Frits schrijft hieronder een recensie over de rekenapps Rekenhulp 1 en 2.

Foto Frits BarthFrits Barth:

Rekenhulp 1 & 2 zijn gratis te downloaden in de App Store. Ik baseer mijn beschrijving op Rekenhulp 1, aangezien nummer 2 inhoudelijk niet echt verschilt van nummer 1. De app opent met een – meer voor volwassenen dan voor kinderen – smaakvol vormgegeven scherm (figuur 1). Het leitje is tevens het ‘werkblad’ waarop alle opgaven worden gepresenteerd.

Figuur 1

Omschrijving
In het downloadscherm staat de omschrijving van de inhoud van de app. Er staat onder meer: ‘De verschillende oefeningen en toetsen met optel- en aftreksommetjes zijn per cijfer gerangschikt.’ Dat moet natuurlijk ‘getal’ i.p.v. ‘cijfer’ zijn.

Afbeelding 4

De app bevat oefeningen en toetsen met optel- en aftreksommetjes op basis van de cijfers (getallen dus) 1 t/m 10. Het niveau van de sommetjes wordt bij het doorlopen van de verschillende oefeningen en toetsen steeds hoger. De oefeningen van het volgende getal worden na het succesvol afronden van de toetsen toegankelijk. Dit gaat zo verder t/m het getal 10, waarna de oefeningen en toetsen op basis van de getallen van 1 t/m 10 toegankelijk worden.

Mijn ervaringen
Bij het starten van de app moet ik eerst kiezen (figuur 2):

Figuur 2

Het geluid is in te stellen, het aantal sommetjes per oefening en per toets en de tijd per som. De keuze is dan 15 of 20 seconden per som. Die keuze is overigens alleen te maken voor de toets.

Daarna start de app en kun je kiezen uit optel-, aftrek- of gemengde sommetjes. Er wordt steeds gesproken van ‘sommetjes’, zelf zou ik de term ‘sommen’ willen gebruiken. Op het volgende scherm moet je, en kun je alleen, een getal kiezen. Ik probeer deze app voor het eerst en kan alleen maar voor het cijfer 1 kiezen. Dat is natuurlijk niet handig, wanneer je kinderen op hun niveau aan deze app wil laten beginnen, temeer daar je de toetsen behorende bij het getal 1 alleen maar kunt maken, wanneer je alle bijbehorende oefeningen met voldoende resultaat hebt kunnen maken.

Ik kies voor gemengde sommetjes (plus en min). Ik kies oefenen. Dan wordt de eerste som, 1 + 5 =, op het leitje geprojecteerd. Ik typ 6 in, er komt een groene V in beeld  en vervolgens komt de volgende som, 1 + 5 = in beeld, boven de eerste som. (figuur 4).

Afbeelding 3

Tevens wordt daaronder aangegeven met welke som ik bezig ben, op welk niveau ik zit en wat mijn score in percentage uitgedrukt is.

Deze gegevens zijn ongetwijfeld voor de volwassen begeleider bedoeld, mocht die er al zijn. Voor het kind zelf is er eigenlijk geen andere feedback dan de groene V of het rode kruisje bij een fout antwoord. Overigens kun je je antwoord nog verbeteren voordat je op de bevestigingstoets drukt.

In zowel de oefeningen als de toetsen komen sommen voor van de volgende typen:

1 + … = 3

1 + 3 = …

… + 1 = 2

Er is gekozen voor de inmiddels toch wel ouderwetse stipsommen i.p.v. de vleksommen die tegenwoordig worden gebruikt. Ik moet enkele oefeningen foutloos maken voordat ik naar de toetsen word gecommandeerd.

Ik maak nu een toets en merk dat nu de denk- en reactietijd een rol gaat spelen: ik krijg 15 seconden per som en moet 25 sommen maken. Ik haal een score van 100 %. De reactie op het scherm is: goed gedaan! Desondanks kan ik daarna alleen maar getal 1-sommetjes maken. Ook na twee toetsen 100 % goed te hebben gemaakt, mag ik nog niet naar sommen met een hoger getal dan 1 toe. Ik maak weer een toets 100 % goed en kan dan naar een hoger niveau, maar dat is nog steeds in sommetjes met het getal 1, waarbij weer sommen van de soort 1 + … = 3, 1 + 3 = … en  … + 1 = 2 aan de orde komen.

Bij het spelen van het programma hoor je klik- en piepgeluiden bij het bedienen. Dat geluid is ook uit te zetten.

Ik heb Rekenhulp 1 op basis van een aantal vragen/ kenmerken beoordeeld.

Zie hieronder mijn opmerkingen.

Kenmerk

Ja

Opmerkingen
1. Domein/ -onderdeel

X

Hele getallen tot 100, vier hoofdbewerkingen.
2. Leidende context De app biedt geen enkele context. De sommen worden weergegeven op een leitje, maar dat is natuurlijk geen context.
3. Denk- en reactietijd instelbaar

X

Alleen bij de toetsen en instelbaar op 15 of 20 seconden.
4. Denk- en reactietijd zichtbaar

X

Ja, maar erg klein met een getal weergegeven en het aantal loopt terug, 15, 14, etc.
5. Hulp bij foute antwoorden Nee, er wordt alleen met een rood kruisje aangegeven dat het antwoord fout is.
6. Wat voor hulp
7. Beloning bij goede antwoorden

X

Ja, een groene V bij een goed antwoord en na de oefening en/of toets de opmerking ‘Goed gedaan!’
8. Niveaus in moeilijkheidsgraad

X

Ja, maar niet erg goed zichtbaar.
9. Registraties van vorderingen

X

Niet anders dan dat je op een gegeven moment het bericht krijgt dat je naar een hoger niveau gaat dan wel dat je de toets mag maken.
10. Niveau(s) van handelen

X

Ja, maar alleen een onderverdeling in moeilijkheidsgraad op het formele niveau: er worden alleen kale sommen aangeboden.
11. Gemakkelijk te spelen/bedienen

X

Qua bediening zal de app geen problemen opleveren.
12. Geschikt voor gebruik in de groep Dat is afhankelijk van of je over iPads beschikt in je groep. Als dat het geval is, is deze app misschien wel bruikbaar, maar hij voegt weinig tot niets toe aan al bestaande computersoftware of het rekenen op papier.
13. Leuk voor kinderen

+/-

Voor goede rekenaars misschien wel, maar voor zwakke rekenaars lijkt deze app me niet erg motiverend.
14. Sluit aan bij de gebruikte rekendidactiek en –methode Niet echt, is gericht op de oude didactiek, op formeel oefenen.
15. Wordt ingezet op het juiste moment in de leerlijn Dat hangt af van hoe je hem wilt inzetten. Als je hem gebruikt voor het automatiseren van de sommen tot 20, dan wel.
16. Ondersteunt met behulp van de technische mogelijkheden het leerproces Nee, het is ‘blind’ oefenen.
17. Heeft duidelijke meerwaarde t.o.v. ‘rekenen op papier’ Nee, in wezen zou je de app kunnen beschouwen als een verzameling rekendictees, die het nadeel hebben dat je de sommen zelf moet lezen.
18. Geeft adaptieve feedback, vooral in de fase van construerende kennis Nee, de app geeft alleen goed of fout aan.
19. Stimuleert slim oefenen, niet: veel oefenen Nee, de app biedt alleen veel oefenen in de vorm van drill-and-practice.

Frits, dank voor je inzet en het schrijven van deze recensie!

Heb je vragen of opmerkingen? Reacties zijn van harte welkom:

Rekenhulp 1