Tafels leren met én zonder apps

Tafels leren met apps

Bij de tafels hangt het er zo vanaf hoever de leerlingen in de leerlijn zijn. De meeste spelletjes en games zijn gericht op het automatiseren en memoriseren en dat gebeurt bij de meeste rekenmethodes na de begripsvorming en het werken met modellen en strategieën.

Voor het leren van vermenigvuldigen (en de andere basisvaardigheden) zijn een aantal goede apps te gebruiken, zoals:

  1. Quick Maths voor €1,99
    Alleen voor iOS
  2. YodelOh Math Mountain voor €2,99
    Hierboven de link naar Google Play, voor Android-devices. Klik hier voor de link naar de AppStore.
  3. Impoppable die erg goed en bovendien gratis is.
    Het gaat in deze app om het herkennen van de factoren van het ‘antwoord’.
    Bijvoorbeeld: het getal 15 verschijnt in beeld en de getallen 3 en 5 moeten worden aangeklikt, want 3 x 5 is 15.
    Alleen voor iOS.
  4. TafelsOefenen is ook een gratis app én online te spelen op http://tafelsoefenen.nu.
    Alleen voor iOS en online.
  5. Motion Math: Wings Pro voor €5,99
    Erg goed vanaf de fase van begripsvorming tot en met die van het formeel rekenen, met verschillende representaties en tien niveaus. Wel wat duurder, maar dus ook uitgebreider.
    Alleen voor iOS.

Het is mooi als een spel voortborduurt op de leerlijn en het stapje terug naar model en context ook mogelijk is. Daarom vind ik de apps Impoppable en Motion Math: Wings Pro zo goed. De andere twee dwingen tot snel beantwoorden van de sommen. Bij Tafelsoefenen (die dus ook gewoon online te spelen is) komt er een opdracht bij: het springen naar het goede antwoord en ontwijken van een voorwerp. Dat maakt het extra ingewikkeld, maar als het lukt, kennen ze de tafels wel goed!

Tafels leren zonder apps

Los van deze en andere apps, zijn er nog veel meer spelletjes te bedenken om de tafels te leren. Hier hebben we de moeilijke sommen binnen een tafel op het raam geschreven, met een roostermodel (10 bij 6 vakjes) eronder voor de begripsvorming. Stuiteren met een bal en bij elke ‘stuit’ een tafelsom opzeggen helpt bij het automatiseren. Overgooien met de bal, waarbij een tafelsom genoemd wordt (door elkaar oefenen) en dan bij het vangen zo snel mogelijk het antwoord geven, werkt ook heel goed.

Wij ontdekten vanmorgen een mooi systeem in de tafel van 6. Bij twee, vier, zes, acht en tien keer zes eindigt het antwoord ook op twee, vier, zes, acht en tien (nul):

2 x 6 = 12
4 x 6 = 24
6 x 6 = 36
8 x 6 = 48
10 x 6 = 60

Fijn als dit niet als trucje wordt gebruikt en het toch helpt bij het onthouden!

Bij de tijd, klokkijken met apps in groep 4

In het novembernummer van Volgens Bartjens staat het artikel van Eveline Kaleveld en mij over leren klokkijken in groep vier. Hoe leren kinderen dit aan de hand van de rekenmethode en hoe kunnen diverse apps daarbij ingezet worden?

Eveline maakt in groep vier gebruik van een vijftal applicaties, waardoor haar leerlingen gemotiveerd en enthousiast leren klokkijken.

Het gaat om de volgende apps:

  • Moji kloktrainer 
  • Didakto klokkijken
  • Zet de klok
  • Gynzy Kids
  • Jungle tijd – leren klokkijken

In het artikel staan nog veel meer apps voor meerdere besturingssystemen in een tabel.

  
@Eveline, het was weer leuk om met je samen te werken, bedankt!

Martine den Engelsen

Zomerse RekenHip! Inspiratiesessies @Zwolle

Met RekenHip! van Credutien vinden kinderen hun motivatie terug voor het rekenen en verbeteren zij hun rekenresultaten. Leerlingen die de afgelopen jaren extra rekenbegeleiding op deze ‘hippe’ manier hebben gekregen, hebben weer plezier in rekenen en zijn mooie succeservaringen rijker. Deze manier van rekenen heeft alles te maken met het inzetten van kwalitatief goede rekenapps bij de rekenlessen, -methode en -begeleiding.

Credutien heeft een droom en wil anderen inspireren om deze droom werkelijkheid te laten worden: kinderen leren rekenen vanuit plezier en motivatie. Een droom die je kunt samenvatten in twee woorden: “Reken hip!”.

Op maandag 12 en 19 augustus 2013 kunt u zich laten inspireren door deel te nemen aan één van de drie zomerse inspiratiesessies bij de DROOM van Zwolle, aan de voet van de Sassenpoort en op loopafstand van het station:

  1. RekenHip! voor (aanstaande) leerkrachten, IB-ers en RT-ers
    Over de inzet van kwalitatief goede rekenapps in de rekenles of -begeleiding, u leert welke apps daarvoor geschikt zijn, waar en wanneer ze het beste ingezet kunnen worden binnen de lessen en leerlijnen.
    12 en 19 augustus van 09.30 – 11.30 uur
  2. RekenHip! voor app-developers
    Over rekendidactiek, kerndoelen en leerlijnen voor rekenen die helpen bij het ontwikkelen van kwalitatief goede educatieve apps voor kinderen, apps die aansluiten bij hoe kinderen vandaag de dag op school leren rekenen en het schrijven van een goede instructie voor ouders.
    12 en 19 augustus van 12.00 – 14.00 uur
  3. RekenHip! voor ouders & kinderen*
    Over de kwaliteit en het spelen van vele rekenapps die je kunt downloaden in de AppStore of in Google Play. Welke wel en niet goed zijn om uw kind beter te leren rekenen en hoe u samen met uw kind rekenproblemen te lijf kunt gaan. Ook de kinderen zijn welkom! Zij weten het beste hoe zij op school leren rekenen, waar ze goed in zijn en welke apps ze ‘leuk’ vinden.
    12 en 19 augustus van 14.30 – 16.30 uur

U kunt zich ook aanmelden voor meerdere inspiratiesessies. Wanneer er 1-2 sessie(s) op één dag zijn, veranderen de tijden iets en hoort u dat uiterlijk een week van tevoren.

Kosten:
Deelname aan 1 inspiratiesessie: 40 euro p.p.
Bij aanmelding t/m woensdag 3 juli 2013, 12.00 uur en/of deelname aan 2 of 3 inspiratiesessies krijgt u 25% korting per sessie.
*Kinderen zijn welkom voor 12,50 euro p.p.
Prijzen zijn inclusief BTW en koffie/thee met iets erbij of lunch.

Er kunnen 4 tot 10 personen deelnemen per inspiratiesessie. Meld u dus snel aan door hier het contactformulier in te vullen.

Graag tot ziens op 12 of 19 augustus!
Martine den Engelsen | Credutien

NB. Aanvulling op bovenstaand bericht: inschrijven is inmiddels niet meer mogelijk. Neem gerust contact op voor het maken van een andere afspraak of een soortgelijke sessie bij u op school/instelling.

Toca Builders, wat een feestje!

 

If you can imagine it you can build it with the six Toca builders!
Join your new builder friends on an island far away and create a whole new world with blocks. Jump, walk, roll and rotate the builders to use their unique skills, and they will help to build whatever you can imagine!
Bron: http://tocaboca.com/

Blokken, blokken en nog eens blokken… wat kan je er veel mee bouwen!
In het rekenonderwijs maken we al langere tijd gebruik van een programma voor het bouwen met blokken. Je kunt ze vinden op de site van Rekenweb. Zelf bouwen  is belangrijk voor het ontwikkelen van ruimtelijke oriëntatie en kennis over wiskundige figuren en hun eigenschappen.

Kinderen spelen van jongs af aan met blokken. Velen leren lopen achter de blokkenwagen, om hun evenwicht te kunnen bewaren duwen ze de blokkenwagen vooruit. Kleuters bouwen de hoogste torens in de blokkenhoek op school. Naast blokken zijn ook Duplo en Lego vaak favoriet als het gaat om duurzaam speelgoed waarmee van alles gemaakt kan worden.

Bij het spelen van een spelletje op de computer of tablet doen kinderen andere leerervaringen op. Ze leren plannen: welke blokken plaats ik waar en in welke volgorde? Wat wil ik bouwen en in welke stappen bereik ik dit? Wanneer er gebruik gemaakt kan worden een onbeperkte voorraad blokken en andere materialen, zijn de grenzen misschien ook onbereikbaar en kan er steeds meer gebouwd worden. Er ontstaat een dorp, een station, een bosrijke omgeving en nog veel meer.

Het filmpje van Toca Builders laat iets van dit alles zien. De muziek loopt synchroon met het bouwen en lopen van de mannetjes over de bouwsels. Dat zal vast niet zo zijn als je het spel zelf speelt. Maar, het lijkt een vrolijke game, waarin kinderen (en volwassenen) met plezier aan het bouwen slaan. Met ongekende mogelijkheden die de bouwer uitdagen om steeds door te gaan met plannen, bouwen, verbeteren en uitbreiden van hun eigen Toca Builders World. Vooral een spel dus, niet gericht op het automatiseren of reproduceren van bepaalde kennis.

De toepassing in het onderwijs wordt waarschijnlijk niet direct aangereikt in deze app, maar toch kunnen we er onze winst mee doen. Een aantal voorbeelden:

  1. koppel deze app aan onderdelen over meten en meetkunde uit de rekenmethode;
  2. maak schermafbeeldingen en bespreek deze eens met de leerlingen;
  3. maak zelf een begin van een huis en laat het de leerlingen afmaken op papier en bespreek daarna de verschillen;
  4. geef een grens aan het te gebruiken aantal blokken en kijk welke dingen daarvan kunt maken.

Mijn eerste ervaringen (veel tijd heb ik er nog niet voor gehad) waren erg positief. Het kan bijna niet anders of de mensen bij Toca Boca hebben enorm veel lol gehad tijdens het ontwerpen van de zes bouwers, die alle zes andere eigenschappen hebben. De een bouwt steen voor steen vooruit lopend, de andere laat ze achter zich uit zijn rugtas vallen. Een hoogbouwer, een verfspuiter, een verfroller en een kraan die blokken kan verplaatsen. De kleuren inspireren je om grasvelden en watertjes te maken door met de verfroller-bouwer de grond in licht- of donkergroen, blauw of een andere mooie kleur te verven. De mogelijkheden zijn groot! Via #tocabuilders is op Twitter te volgen (en zelf te laten zien) wat er zoal gebouwd is. Het verkennen en uitproberen is een mooie eerste start na het installeren van deze app. Toca Boca helpt je ondertussen ook op weg met instructievideo’s op YouTube, zoals voor het bouwen van een brug over het water:

Ik hoop dat jullie net zo enthousiast aan de slag gaan met deze app en willen nadenken over de wiskundige inhoud. Hoe kunnen we deze app gebruiken tijdens de reken-wiskundelessen in het basisonderwijs, bijvoorbeeld tijdens de instructie of het zelfstandig werken?

Lees vooral ook de review van Geeks With Juniors, met meer informatie over de bouwers en nog veel meer!

Recensie van Frits Barth over Rekenhulp 1 en 2

Vanaf vandaag komen op dit blog ook andere rekenspecialisten als gastbloggers aan het woord. Als groep rekenspecialisten verdiepen wij ons in de kwaliteit en implementatie van bestaande rekenapps in het reken- en wiskundeonderwijs. De eerste gastblogger is Frits Barth, een ervaren docent Rekenen/Wiskunde & Didactiek op Stenden Leeuwarden en Groningen en collega auteur van de serie didactiekboeken Rekenen-Wiskunde in de praktijk. Frits schrijft hieronder een recensie over de rekenapps Rekenhulp 1 en 2.

Foto Frits BarthFrits Barth:

Rekenhulp 1 & 2 zijn gratis te downloaden in de App Store. Ik baseer mijn beschrijving op Rekenhulp 1, aangezien nummer 2 inhoudelijk niet echt verschilt van nummer 1. De app opent met een – meer voor volwassenen dan voor kinderen – smaakvol vormgegeven scherm (figuur 1). Het leitje is tevens het ‘werkblad’ waarop alle opgaven worden gepresenteerd.

Figuur 1

Omschrijving
In het downloadscherm staat de omschrijving van de inhoud van de app. Er staat onder meer: ‘De verschillende oefeningen en toetsen met optel- en aftreksommetjes zijn per cijfer gerangschikt.’ Dat moet natuurlijk ‘getal’ i.p.v. ‘cijfer’ zijn.

Afbeelding 4

De app bevat oefeningen en toetsen met optel- en aftreksommetjes op basis van de cijfers (getallen dus) 1 t/m 10. Het niveau van de sommetjes wordt bij het doorlopen van de verschillende oefeningen en toetsen steeds hoger. De oefeningen van het volgende getal worden na het succesvol afronden van de toetsen toegankelijk. Dit gaat zo verder t/m het getal 10, waarna de oefeningen en toetsen op basis van de getallen van 1 t/m 10 toegankelijk worden.

Mijn ervaringen
Bij het starten van de app moet ik eerst kiezen (figuur 2):

Figuur 2

Het geluid is in te stellen, het aantal sommetjes per oefening en per toets en de tijd per som. De keuze is dan 15 of 20 seconden per som. Die keuze is overigens alleen te maken voor de toets.

Daarna start de app en kun je kiezen uit optel-, aftrek- of gemengde sommetjes. Er wordt steeds gesproken van ‘sommetjes’, zelf zou ik de term ‘sommen’ willen gebruiken. Op het volgende scherm moet je, en kun je alleen, een getal kiezen. Ik probeer deze app voor het eerst en kan alleen maar voor het cijfer 1 kiezen. Dat is natuurlijk niet handig, wanneer je kinderen op hun niveau aan deze app wil laten beginnen, temeer daar je de toetsen behorende bij het getal 1 alleen maar kunt maken, wanneer je alle bijbehorende oefeningen met voldoende resultaat hebt kunnen maken.

Ik kies voor gemengde sommetjes (plus en min). Ik kies oefenen. Dan wordt de eerste som, 1 + 5 =, op het leitje geprojecteerd. Ik typ 6 in, er komt een groene V in beeld  en vervolgens komt de volgende som, 1 + 5 = in beeld, boven de eerste som. (figuur 4).

Afbeelding 3

Tevens wordt daaronder aangegeven met welke som ik bezig ben, op welk niveau ik zit en wat mijn score in percentage uitgedrukt is.

Deze gegevens zijn ongetwijfeld voor de volwassen begeleider bedoeld, mocht die er al zijn. Voor het kind zelf is er eigenlijk geen andere feedback dan de groene V of het rode kruisje bij een fout antwoord. Overigens kun je je antwoord nog verbeteren voordat je op de bevestigingstoets drukt.

In zowel de oefeningen als de toetsen komen sommen voor van de volgende typen:

1 + … = 3

1 + 3 = …

… + 1 = 2

Er is gekozen voor de inmiddels toch wel ouderwetse stipsommen i.p.v. de vleksommen die tegenwoordig worden gebruikt. Ik moet enkele oefeningen foutloos maken voordat ik naar de toetsen word gecommandeerd.

Ik maak nu een toets en merk dat nu de denk- en reactietijd een rol gaat spelen: ik krijg 15 seconden per som en moet 25 sommen maken. Ik haal een score van 100 %. De reactie op het scherm is: goed gedaan! Desondanks kan ik daarna alleen maar getal 1-sommetjes maken. Ook na twee toetsen 100 % goed te hebben gemaakt, mag ik nog niet naar sommen met een hoger getal dan 1 toe. Ik maak weer een toets 100 % goed en kan dan naar een hoger niveau, maar dat is nog steeds in sommetjes met het getal 1, waarbij weer sommen van de soort 1 + … = 3, 1 + 3 = … en  … + 1 = 2 aan de orde komen.

Bij het spelen van het programma hoor je klik- en piepgeluiden bij het bedienen. Dat geluid is ook uit te zetten.

Ik heb Rekenhulp 1 op basis van een aantal vragen/ kenmerken beoordeeld.

Zie hieronder mijn opmerkingen.

Kenmerk

Ja

Opmerkingen
1. Domein/ -onderdeel

X

Hele getallen tot 100, vier hoofdbewerkingen.
2. Leidende context De app biedt geen enkele context. De sommen worden weergegeven op een leitje, maar dat is natuurlijk geen context.
3. Denk- en reactietijd instelbaar

X

Alleen bij de toetsen en instelbaar op 15 of 20 seconden.
4. Denk- en reactietijd zichtbaar

X

Ja, maar erg klein met een getal weergegeven en het aantal loopt terug, 15, 14, etc.
5. Hulp bij foute antwoorden Nee, er wordt alleen met een rood kruisje aangegeven dat het antwoord fout is.
6. Wat voor hulp
7. Beloning bij goede antwoorden

X

Ja, een groene V bij een goed antwoord en na de oefening en/of toets de opmerking ‘Goed gedaan!’
8. Niveaus in moeilijkheidsgraad

X

Ja, maar niet erg goed zichtbaar.
9. Registraties van vorderingen

X

Niet anders dan dat je op een gegeven moment het bericht krijgt dat je naar een hoger niveau gaat dan wel dat je de toets mag maken.
10. Niveau(s) van handelen

X

Ja, maar alleen een onderverdeling in moeilijkheidsgraad op het formele niveau: er worden alleen kale sommen aangeboden.
11. Gemakkelijk te spelen/bedienen

X

Qua bediening zal de app geen problemen opleveren.
12. Geschikt voor gebruik in de groep Dat is afhankelijk van of je over iPads beschikt in je groep. Als dat het geval is, is deze app misschien wel bruikbaar, maar hij voegt weinig tot niets toe aan al bestaande computersoftware of het rekenen op papier.
13. Leuk voor kinderen

+/-

Voor goede rekenaars misschien wel, maar voor zwakke rekenaars lijkt deze app me niet erg motiverend.
14. Sluit aan bij de gebruikte rekendidactiek en –methode Niet echt, is gericht op de oude didactiek, op formeel oefenen.
15. Wordt ingezet op het juiste moment in de leerlijn Dat hangt af van hoe je hem wilt inzetten. Als je hem gebruikt voor het automatiseren van de sommen tot 20, dan wel.
16. Ondersteunt met behulp van de technische mogelijkheden het leerproces Nee, het is ‘blind’ oefenen.
17. Heeft duidelijke meerwaarde t.o.v. ‘rekenen op papier’ Nee, in wezen zou je de app kunnen beschouwen als een verzameling rekendictees, die het nadeel hebben dat je de sommen zelf moet lezen.
18. Geeft adaptieve feedback, vooral in de fase van construerende kennis Nee, de app geeft alleen goed of fout aan.
19. Stimuleert slim oefenen, niet: veel oefenen Nee, de app biedt alleen veel oefenen in de vorm van drill-and-practice.

Frits, dank voor je inzet en het schrijven van deze recensie!

Heb je vragen of opmerkingen? Reacties zijn van harte welkom:

Rekenhulp 1

1e Montessori Rekensommen – de nieuwe app van 3 Elles

afb 1e Montessori RekensommenEen app die helemaal gewijd is aan het ontdekken van de eerste rekensommen, voor kinderen van 5 tot 8 jaar!, dat is de eerste zin in de Appstore bij deze nieuwe app (releasedatum 9 mei 2013). Het wil het wiskundig denken van een kind stimuleren. Wanneer de basisprincipes begrepen zijn, worden ze toegepast in de playbox met daarin 7 spellen. Het is ook mogelijk met deze spellen te starten.

De ontwikkelaars laten de speler “letterlijk en figuurlijk experimenteren met de concepten van optellen (bij elkaar brengen), aftrekken (weghalen), halveren, verdubbelen, even en oneven getallen.” De benodigde voorkennis is het kunnen tellen en kunnen herkennen van de cijfers van 1 tot 10. Een uitgebreide beschrijving en review van de verschillende onderdelen van deze app is verkrijgbaar via info[@]credutien.nl.

In deze app komen Montessori rekenstokken en fiches naar voren. Op de site van juf Sanne is meer te lezen over de rekenstokken. Jammer dat de vijfstructuur niet herkenbaar is bij deze rekenstokken. Juist de vijfstructuur helpt kinderen van tellend rekenen naar doortellend en optellend rekenen. Het helpt het één voor één tellen te overwinnen. Wordt er op Montessorischolen geen gebruik gemaakt van de kralenketting en het rekenrekje? Leren hun leerlingen niet optellen met behulp van de vijfstructuur? Ik ben benieuwd naar de reden erachter. Wie?

Les Trois Elles Interactive is opgericht door Montessori-docenten met ervaring in het lesgeven van honderden kinderen. Als gediplomeerde docenten is het hun doel om een reeks educatieve en mooie applicaties te ontwikkelen, gebaseerd op de Montessori Methode. De applicaties kunnen zowel thuis als in de klas en door spraaktherapeuten gebruikt worden.

‘1e Montessori Rekensommen’ is te downloaden voor €2,69 in de Appstore.

Andere rekenapps van deze ontwikkelaars
Montessori Geometrie – Ontdek de vormen met Tam & Tao
Numberland HD – Leer nummers met Montessori

Lees ook het eerdere blogbericht over onder andere Numberland HD.

AppWijzer 2.0

Appwijzer bij alles telt

Rekenapps die aansluiten bij de rekenmethode Alles telt staan in de gratis AppWijzer.

Telde de eerste versie 37 verschillende rekenapps, in versie 2.0 staan er al zo’n 50.
Allemaal gekoppeld aan de doelen van deze rekenmethode.
De apps zijn ondergebracht in drie domeinen binnen het rekenonderwijs: getallen, verhoudingen en meten/meetkunde.

Deze AppWijzer biedt veel mogelijkheden voor het rekenonderwijs. Ook ouders kunnen hiermee aan de slag. Af en toe weten ouders de weg naar mijn blog te vinden en informeren zij welke apps goed zijn voor hun kind.

In deze AppWijzer staan rekenapps van kwaliteit,
passend bij de rekenmethode Alles telt.

Uw ervaringen met rekenapps op school of thuis verneem ik graag. Hieronder kunt u een reactie achterlaten. Ook kunt u een mail sturen via het contactformulier op www.credutien.nl.

Tot de volgende keer!

Naschrift augustus 2015: de Appwijzer bij Alles telt 2.0 wordt niet meer aangeboden via de website van Alles telt, maar is nog wel op internet te vinden bij een aantal basisscholen, bijvoorbeeld bij de Prinses Julianaschool in Rotterdam en de CB Leyenburg in Den Haag.