Hello Ruby, hét sprookje over programmeren

Toekomstige Rails Girls & Boys programmeren

In april 2016 verscheen de Nederlandse vertaling van het boek ‘Hello Ruby’ van Linda Liukas (zie afbeelding 1). Zij is programmeur, verhalenverteller en illustrator en richtte Rails Girls op, een wereldwijde community die jonge vrouwen leert programmeren. Ze studeerde aan de Aalto University in Helsinki en aan Stanford University. Het avontuurlijke sprookje dat Linda Liukas schreef, gaat over programmeren zonder de computer.

IMG_3111
Afbeelding 1

Principes van programmeren

De hoofdpersoon is Ruby, een klein meisje met een enorme fantasie. Haar lievelingsuitspraak is ‘Waarom?‘. Ze gaat op zoek naar vijf diamanten die haar vader heeft verstopt voordat hij op reis ging. Onder het bureau vindt ze geheime codes die haar helpen bij het vinden van deze mooie edelstenen. Ze bedenkt een gestructureerd plan en gaat op avontuur. Onderweg ontmoet ze nieuwe vrienden die haar verder helpen, waarbij het belang van samenwerken onderstreept wordt. Tijdens dit sprookje leert de (voor)lezer alles over de principes van programmeren, zoals het opdelen van grote problemen in kleine, het herkennen van patronen, het stap-voor-stap plannen maken en buiten de kaders denken.

Juist moeders leren kinderen programmeren?

Het boek is gek genoeg opgedragen aan de moeder: “Voor mama” staat op pagina 2. Ik voelde me als moeder geroepen en heb het voorgelezen aan mijn kinderen. Ze luisterden geboeid, wilden het hele sprookje horen en vroegen de dagen erna of ik het uit wilde lezen, wat helaas niet was gelukt de eerste keer. De oudste heeft meerdere oefeningen gelezen en gedaan, waarbij de enige motivatie die hij nodig had was: ‘Lees hier nog wat uit’. Oefening 20 vond hij erg grappig. Een probleem is in stappen beschreven, maar er is iets misgegaan. Dat zie je dan in de illustratie eronder (zie afbeelding 2).

IMG_3110
Afbeelding 2

Inhoud van het boek ‘Hello Ruby’

De indeling van het boek laat zien dat het hier om veel meer gaat dan een voorleesboekje en dat dit boek goed bruikbaar is in het basisonderwijs:

  1. Introductie voor de volwassene (een pagina over o.a. computational thinking)
  2. Ruby en haar vrienden (een overzicht over twee pagina’s aan de hand van de kenmerken ‘jarig op’, ‘dol op’, ‘hekel aan’, ‘favoriete uitspraak’ en ‘geheime superkracht’)
  3. Hoofdstukken 1 t/m 10: Ontmoet Ruby, De aanwijzingen, Ruby’s plan, De Pinguïns, Sneeuwluipaard, De tuin, De Robots, Django, Het Probleem en Thuis
  4. Activiteitenboek met in totaal 22 oefeningen bij de verschillende hoofdstukken. Bij ieder hoofdstuk hoort een toolbox, waarin begrippen als ‘algoritme’, ‘datastructuren’, ‘patroonherkenning’ en ‘abstracties’ uitgelegd worden. Kinderen kunnen zelf aan de slag!
  5. De oefeningen eindigen met een spel, het speelbord staat in het boek, verdere benodigdheden maken de kinderen zelf of vinden ze op de website helloruby.com/nl.
  6. Het boek sluit af met een verklarende woordenlijst (19 begrippen) en informatie over de auteur: Linda Liukas, lindaliukas.fi, @lindaliukas, helloruby.com.

Ruby als programmeertaal

Voor onze kinderen is Ruby een meisjesnaam, maar de kenners weten dat het ook een programmeertaal is. Het leuke aan dit sprookje is natuurlijk dat Ruby het Engelse woord voor ‘robijn’ is, een prachtige rode edelsteen. Wat een leuke vondst om Ruby op zoek te laten gaan naar vijf edelstenen! Ruby is jarig op 24 februari, dat is ook de dag waarop de programmeertaal Ruby in het leven werd geroepen (in 1993) door Yukihiro Matsumoto (uitgebracht in 1995).

Het boek is te bestellen bij bol.com (link naar het boek) voor €17,95.

Neelie Kroes in gesprek met Tim Cook over leren coderen

Vanmorgen (24 mei 2016) nog sprak Neelie Kroes met Tim Cook, tijdens Startup Fest Europe in Amsterdam, over onder andere technologie in het onderwijs (bekijk het hier, vanaf minuut 31). Cook is van mening dat leren coderen minstens zo belangrijk is als het leren van een tweede taal. Het zou een verplicht onderdeel in het curriculum moet zijn vanaf (omgerekend naar het Nederlandse onderwijssysteem) groep 6/7. Jaar na jaar breid je deze kennis dan uit. Dat moet bijdragen aan meer diversiteit in technologie en meer mensen die erin geïnteresseerd zijn. Het is geen geïsoleerd vakgebied, maar heeft veel betekenis voor en in veel andere vakgebieden, het absorbeert alles. Cook zei dat: ‘we are doing our kids a disservice if we are not teaching and introducing them’ op die manier. Apple is bereid onze Nederlandse leraren een zaterdagochtend te helpen om hierin vaardig te worden, aldus Tim Cook.

Tot slot twee filmpjes:

  1.  De TED talk van Linda Liukas, van oktober 2015: ‘A delightful way to teach kids about computers’.
  2. Ruby on rails, van Rain Girls, over een workshop waarbij vrouwen een webapplicatie bouwen.

Lees ook de eerdere berichten Coderen en programmeren | Project PREP en DIY | Programmeren is een feestje!

 

DIY | Programmeren is een feestje!

Het jaar 2032 staat op ons netvlies gebrand. Dán zal het gebeuren! Dat wordt hét jaar waarin het onderwijs totaal getransformeerd is. Vanaf 2032 worden er alleen nog kinderen opgeleid die perfect zijn afgestemd op de arbeidsmarkt. Het onderwijs kan niet beter, na 2032.

Of toch wel? Burgers met up-to-date kennis zullen de innovaties van de toekomst bepalen, zoals andere burgers dat de laatste decennia ook hebben gedaan.

Wat blijft? Kritisch blijven denken over het onderwijs, over je eigen rol daarin, over hoe kinderen leren, over wat een maatschappij nodig heeft. Tegelijk realistisch blijven en er eens bij stil staan hoe de samenleving over 200 jaar terugkijkt op die van ons. Relativeren is nooit verkeerd.

En we zijn kritisch genoeg met elkaar om erover na te denken en samen stappen te zetten op weg naar 2032. Dat gebeurt van zaterdag 10 t/m zaterdag 17 oktober 2015 met het initiatief van ECP (programmabureau van Digivaardig & Digiveilig en nationaal coördinatiepunt van de Europese eSkills4jobs campagne) en Kennisnet: Codeweek. Leerlingen worden enthousiast gemaakt voor code en ICT. Microsoft richtte samen met ICT-partners het Platform Technologie en Onderwijs op, om leerkrachten, decanen en schoolbesturen in het primair basisonderwijs te inspireren een actieve rol aan te nemen bij de vormgeving van het onderwijs van de 21e eeuw (codeweek.nl).

Hier worden als belangrijke vaardigheden in de 21e eeuw genoemd:

  • virtueel samenwerken
  • ICT-geletterdheid
  • communiceren
  • probleemoplossend vermogen
  • kritisch denken
  • sociale en culturele vaardigheden

Deze vaardigheden kunnen kinderen opdoen door te leren coderen en programmeren om daarmee bijvoorbeeld eigen apps te ontwikkelen. Op deze manier stomen we hen klaar voor een mooie baan in de toekomst. Is dat geen vervanging voor handvaardigheid waarbij het altijd een feest was, wanneer de klei op tafel kwam? Iedere tijd heeft zijn eigen geneugten en uitdagingen.

De Europese Commissie laat verschillende partijen samenwerken om het leren coderen onder de aandacht te brengen van politiek, onderwijs en bedrijfsleven, door de Codeweek. Codeweek is een EU-initiatief uit 2013, van Neelie Kroes, voormalig vicepresident van de Europese Commissie, en haar ‘Young Advisors’. Met de Codeweek willen zij iedereen kennis laten maken met de wereld van code (www.kennisnet.nl).

In het najaarsnummer 2015 van het tijdschrift ‘Naar School’, voor ouders met kinderen op de basisschool, staat een sterk pleidooi over het leren programmeren. In een dubbelinterview met Neelie Kroes en Janneke Niessen wordt gepleit voor programmeren als een verplichte ‘tool’, liefst al op de basisschool. Janneke schreef samen met Niki Smit een humoristisch kinderboek dat meiden laat inzien dat technologie ontzettend leuk, handig én hip is: Project Prep. Dit artikel is een aanrader en het boek staat op mijn verlanglijstje.

Foto Naar School, najaar 2015, pp 12-13.

De titel van deze blogpost geeft aan dat het zelf maken van iets niet alleen met klei en ander knutselgerei hoeft. Ook met programmeren kan je van alles zelf maken! Dat dit niet alleen digitaal is, bewijzen de robots Dash & Dot van Wonder Workshop. Leren coderen in kindertaal, een erg leuke manier om kennis te maken met programmeertaal. Een nieuwe blogpost over deze twee maatjes is al in de maak.

Tot de volgende keer!

1e Montessori Rekensommen – de nieuwe app van 3 Elles

afb 1e Montessori RekensommenEen app die helemaal gewijd is aan het ontdekken van de eerste rekensommen, voor kinderen van 5 tot 8 jaar!, dat is de eerste zin in de Appstore bij deze nieuwe app (releasedatum 9 mei 2013). Het wil het wiskundig denken van een kind stimuleren. Wanneer de basisprincipes begrepen zijn, worden ze toegepast in de playbox met daarin 7 spellen. Het is ook mogelijk met deze spellen te starten.

De ontwikkelaars laten de speler “letterlijk en figuurlijk experimenteren met de concepten van optellen (bij elkaar brengen), aftrekken (weghalen), halveren, verdubbelen, even en oneven getallen.” De benodigde voorkennis is het kunnen tellen en kunnen herkennen van de cijfers van 1 tot 10. Een uitgebreide beschrijving en review van de verschillende onderdelen van deze app is verkrijgbaar via info[@]credutien.nl.

In deze app komen Montessori rekenstokken en fiches naar voren. Op de site van juf Sanne is meer te lezen over de rekenstokken. Jammer dat de vijfstructuur niet herkenbaar is bij deze rekenstokken. Juist de vijfstructuur helpt kinderen van tellend rekenen naar doortellend en optellend rekenen. Het helpt het één voor één tellen te overwinnen. Wordt er op Montessorischolen geen gebruik gemaakt van de kralenketting en het rekenrekje? Leren hun leerlingen niet optellen met behulp van de vijfstructuur? Ik ben benieuwd naar de reden erachter. Wie?

Les Trois Elles Interactive is opgericht door Montessori-docenten met ervaring in het lesgeven van honderden kinderen. Als gediplomeerde docenten is het hun doel om een reeks educatieve en mooie applicaties te ontwikkelen, gebaseerd op de Montessori Methode. De applicaties kunnen zowel thuis als in de klas en door spraaktherapeuten gebruikt worden.

‘1e Montessori Rekensommen’ is te downloaden voor €2,69 in de Appstore.

Andere rekenapps van deze ontwikkelaars
Montessori Geometrie – Ontdek de vormen met Tam & Tao
Numberland HD – Leer nummers met Montessori

Lees ook het eerdere blogbericht over onder andere Numberland HD.

NIEUW: Eduapp.nl (1000+)

Iedereen kan vanaf nu op www.eduapp.nl op ontdekkingstocht!! Maak je eigen account aan en ga aan de slag. Volg interessante personen en zoek naar goede apps voor je les of voor thuis. Van deze apps kun je direct een lijst maken. Heb je een idee, maak er dan een lesidee van!

Missie van Eduapp.nl:

Op een laagdrempelige en inspirerende manier het vinden, delen en inzetten van apps bij het leren mogelijk maken. Het gezamenlijk bouwen aan een nieuw en inspirerend educatief landschap waarin het leren met educatieve apps een ontdekkingsreis is waar we allemaal van kunnen genieten!

Wist je dat…

  • Er inmiddels al 500 apps in Eduapp zitten
  • Dat alle apps gemetadateerd zijn volgens de landelijke standaarden
  • Er elke dag nieuwe apps aan Eduapp worden toegevoegd
  • Er al meer dan 30 testmatrozen meegedacht hebben
  • De dank aan hen groot is
  • Er door iedereen met een gratis account lesideeën gemaakt kunnen worden
  • Het Eduapp-team heel blij is dat zee Eduapp op de NOT kunnen lanceren
  • Ze nog veel meer plannen hebben!

Omdat het maken van lijsten zo goed kan in Eduapp, verwijs ik jullie graag naar mijn lijsten op Eduapp.nl. Die kan ik actueel houden, eenvoudiger dan via dit blog. Rekenapps.com blijft bestaan, de Woensdag Wappdag ook. Lesideeën die ik schrijf op dit blog en op Eduapp zullen grotendeels overeenkomen. Naast lesideeën blijft er op Rekenapps.com ruimte voor achtergrondinformatie en reviews over apps in de rekenles.

Je kunt de lijsten vinden via de menubalk op Eduapp.nl:

130121 Lijsten zoeken Eduapp

Je kunt op dit moment kiezen uit de volgende Rekenapps-lijsten:

Ik nodig je uit…

  • deze lijsten te gaan volgen;
  • apps die je kent en goed vindt te liken, door er een krul bij te zetten;
  • reacties te plaatsen bij verschillende apps (dit kan ook een vraag zijn, waar je graag een antwoord op wilt);
  • eigen ideeën als lesideeën toe te voegen (of mij een opzetje te sturen die ik voor je kan afmaken);
  • ben je een educatieve app tegengekomen die nog niet in Eduapp staat? Laat het dan weten;
  • feedback kan je geven als je een account hebt aangemaakt:

Feedback geven in Eduapp

Met GROTE dank aan de initiatiefnemers van Eduapp:

Team Eduapp

Tot volgende week!

Martine den Engelsen | Credutien

Update 24/1/2013:

Eduapp 1000+

De tablet in het onderwijs: Hip!

Deze keer een verwijzing naar en bespreking van een interessant artikel op de site van Onderwijs Van Morgen, met als titel:

DE TABLET: EXPERIMENTEREN, INVESTEREN EN ONTWIKKELEN

De tablet wordt een hip leermiddel genoemd. Het weet veel onderwijsmensen enthousiast te krijgen om het in hun eigen onderwijspraktijk in te zetten. Mijn ervaring is dat ook leerlingen het fantastisch vinden als ze ‘even’ met de tablet onderwijs krijgen. Rekenen met een tablet is zoveel leuker! En motivatie is belangrijk om tot leren te komen.

Educatieve uitgeverijen hebben al een grote stap voorwaarts gezet als het gaat om het beschikbaar stellen van educatieve content in de vorm van methodes op de tablet. Denk aan de apps ‘Schooltas‘ van ThiemeMeulenhoff, ‘Noordhoff Studiekit‘ van Noordhoff Uitgevers en ‘eBook Pack‘ van Malmberg. Deze content bestaat voornamelijk uit het ‘erfgoed’ van deze uitgeverijen: reeds bestaande lesmethodes die nu digitaal beschikbaar zijn in de app. Dit lijkt me ook een slimme eerste stap. De tweede stap krijgt steeds meer vorm: het implementeren van de meerwaarde van onderwijs middels een tablet in de nu digitale methoden. De leraar die op afstand kan meekijken met het studieproces van de leerling en de leerling die in het ‘boek’ van de leraar aantekeningen kan plaatsen om aan te geven waarover hij vragen heeft.

De vraag die in het artikel centaal staat:

Is vraag en aanbod voldoende op elkaar afgestemd om de potentiele didactische meerwaarde van de tablet echt te ontdekken?

Ik denk dat vraag en aanbod volop in ontwikkeling zijn. De vraag krijgt vorm, het aanbod ook. Om de vraag te formuleren, is het nodig buiten de kaders te kunnen en durven denken. Het oude loslaten en het nieuwe ontginnen. Weten leraren welke mogelijkheden er komen en van welke betekenis die zijn voor leerprocessen? Wanneer de vraag helder is, komt er een passend aanbod. Tegelijk zie ik ook dat het andersom werkt. Aanbod creëert nieuwe vragen. Een tablet was er niet, maar nu wel. De vraag: ‘Hoe kunnen we deze het beste inzetten in het onderwijs?’ kwam niet eerder dan dat de tablet er was. Het lijkt een kip-ei spelletje, maar vraag en aanbod hebben elkaar nodig en versterken elkaar.

Het artikel sluit af met de vraag:

Hoe denkt u dat educatieve uitgeverijen om moeten gaan met digitaal lesmateriaal voor de tablet? Wat zijn voor u als docent belangrijke uitgangspunten?

De mogelijkheden van een digitaal boek zijn veel groter dan bij een papieren boek. Bij het denken in ‘boeken’ is het toevoegen van extra beeldmateriaal, ondersteunende uitlegfilmpjes en notitiemogelijkheden van grote waarde. Lees in dit verband ook eens de reactie van Eugene Wijnhoven op dit artikel. Vanuit de tijdschriftenwereld gaan uitgeverijen juist weer over op platte PDF bestanden, vanwege de hoge kosten die extra beelden met zich meebrengen.
Digitaal lesmateriaal strekt verder dan alleen digitale boeken. Online leeromgevingen worden ook toegankelijk via de tablet. Denk aan de Rekentuin en Got it?!, online leeromgevingen waarin oefenen en toetsen van de reken-wiskundeontwikkeling centraal staan. Deze leeromgevingen worden ontwikkeld voor meerdere devices, dus ook voor de tablet. Leerlingen kunnen op allerlei plaatsen aan de slag en zijn allang niet meer gebonden aan het klaslokaal. Er kan veel geld bespaard worden door in het onderwijs meer te doen met tablets en klaslokalen kleiner te maken. Meer op afstand/zelfstandig, minder klassikaal, kleinere instructiegroepjes, betere individuele begeleiding. Minder niet digitale (lees: papieren) materialen aanschaffen, meer de leerling en zijn resultaten in beeld (letterlijk).

Wilt u ook uw mening laten weten?
Reageer dan op dit blogbericht of op het artikel zelf.

Dank voor het lezen!

Genomineerd voor beste edublog 2012

Op 12 juni zou de beste edublogger van 2012 bekend worden gemaakt, maar dit is uitgesteld naar een nader te bepalen datum komend najaar.

Rekenapps.com is ook genomineerd. Bent u als lezer van deze blog er ook van overtuigd dat ‘rekenapps.com’ deze nominatie waard is, dan kunt ook u deze blog hier nomineren.
Natuurlijk is het ook toegestaan een andere edublog te nomineren, er zijn veel meer blogs waardevol voor het onderwijs.

Alvast hartelijk dank!