Overzicht van 20 apps voor alle rekendomeinen

Het reken-wiskundeonderwijs in het PO en VO kan worden ingedeeld in vier domeinen:

  1. Getallen
  2. Verhoudingen
  3. Meten en meetkunde
  4. Verbanden

Wil je meer weten over de inhoud van deze domeinen? Kijk dan eens op de website Rekenlijn.

Per domein zijn er vijf rekenapps geselecteerd waarmee leerlingen hun rekenvaardigheid kunnen verbeteren. Deze selectie is ontstaan vanuit de volgende criteria:

  1. De app sluit aan bij een rekendomein
  2. De app biedt een leidende context
  3. Denk- en reactietijd instelbaar
  4. Denk- en reactietijd zichtbaar
  5. Hulp bij foute antwoorden
  6. Beloning bij goede antwoorden
  7. Niveaus in moeilijkheidsgraad
  8. Registraties van vorderingen
  9. Niveau(s) van handelen
  10. Gemakkelijk te spelen/bedienen (gebruiksvriendelijk)
  11. Geschikt voor gebruik in de groep
  12. Aantrekkelijk (leuk…) voor kinderen
  13. Sluit aan bij de gebruikte rekendidactiek en –methode
  14. Inzetbaar binnen de leerlijn(en)
  15. Ondersteunt met behulp van de technische mogelijkheden het leerproces
  16. Heeft duidelijke meerwaarde t.o.v. ‘rekenen op papier’
  17. Geeft adaptieve feedback, vooral in de fase van construerende kennis
  18. Stimuleert slim oefenen, niet: veel oefenen

Het is niet gezegd dat iedere app voldoet aan al deze criteria, maar het geeft wel richting aan de vraag of een app goed genoeg is om in te zetten binnen een domein.

Overzicht Rekenapps Domeinen

Bovenstaande afbeelding linkt naar een PDF met meer informatie over alle getoonde apps. Deze PDF is vrij te gebruiken voor onderwijsdoeleinden, mits er een verwijzing is naar Credutien en www.rekenapps.com.

Een goede app kan slecht worden ingezet en een slechte app kan goed worden ingezet. Dit geeft aan dat de rol van de leerkracht van groot belang is bij de implementatie van apps in het reken-wiskundeonderwijs. Naast de indeling van apps per domein, kunnen bovengenoemde criteria de leerkracht ook helpen bij het voorbereiden van lessen waarin apps worden ingezet.

De selectie van apps per domein is gemaakt in december 2013 uit honderden apps. Laat je het weten als er een geweldige app ontbreekt of je een erg goede nieuwe app kent of gebruikt?

Weigh the World | lesideeën

Inleiding

Het lesidee bij de mooie app ‘Weigh the World’ dat hierna beschreven wordt, is vandaag ook gepubliceerd op Eduapp.nl. Het sluit aan bij een app van Alexandre Minard waarin het gewicht van allerlei voorwerpen, dieren en beroemde bouwwerken (hierna: items) centraal staat. Kinderen vergelijken en ordenen deze items op basis van hun gewicht. Ze maken voortdurend een schatting: hoe zwaar zal het ongeveer zijn en is dit lichter of zwaarder dan dat?

Er zijn drie spelmodi:
– start met een snelle game om munten te verdienen;
– een muntenspel waarbij een nieuw item geopend kan worden, of meer munten verdiend;
– zelf één van de zes games kiezen om munten te verdienen: balans waarbij gewichten aan de rechterkant gesleept moeten worden, om het gewicht van het item aan de linkerkant te bepalen; balans waarbij aangegeven moet worden welke kant het zwaarst is; quiz: selecteer het juiste gewicht; 7 items sorteren van licht naar zwaar in zes stappen; balans om vrij mee te experimenteren: sleep gewichten en items zelf naar de rechter- en linkerkant en vergelijk!

De speler wordt dus beloond met munten, waarmee meer items ‘gekocht’ kunnen worden.

Bij de derde spelmodus vindt je ook een overzicht van alle items, van licht tot zwaar. Door te tikken op een item, wordt de naam en het gewicht hiervan getoond.

NB. Stel allereerst de app in op (g)ram, zodat het past bij onze maat voor gewicht.

Een prachtige app om heerlijk te experimenteren met gewichten van items van ‘all over the world’.

De app is Engelstalig. Er is geen gesproken tekst. Veel afbeeldingen. Opdrachten worden in korte Engelstalige teksten weergegeven.

Bovenstaande in beeld:

Opdracht

Stel tijdens lessen aardrijkskunde, geschiedenis of rekenen eens de vraag: ‘Hoe zwaar schat je dat … is?’, ‘Weegt … meer of minder dan …?’ en ‘Als je …, … en … in volgorde zou moeten zetten van licht naar zwaar, welke volgorde is dat dan?’

Door dit soort vragen te stellen, leren kinderen na te denken over het gewicht van allerlei dingen, ook fictief, want hoe zwaar zal de aarde of de maan in het echt zijn? Bijna filosofisch…

Maak gebruik van een balans of weegschaal in de klas, laat kinderen eerst een schatting maken van het gewicht, of voorwerpen met elkaar vergelijken op basis van het gewicht. In de onderbouw komt dat neer op het voelen of wegen en inschatten of iets (heel) licht of (heel) zwaar is en of het (veel) lichter of (veel) zwaarder is dan andere voorwerpen. Er wordt gebruik gemaakt van natuurlijke- en referentiematen. In de bovenbouw kan dit allemaal gekoppeld worden aan standaard maten, zoals gram, kilogram en ton.

Voordat deze app ingezet wordt, kunnen de verschillende items via het digibord getoond worden. Ga het gesprek aan over wat het is, hoe zwaar het ongeveer zal zijn en vergelijk het met een ander item. Het is ook mogelijk – via een schermafbeelding uit de app – alle items als losse plaatjes uit papier te knippen en deze op de juiste volgorde te laten leggen, van licht naar zwaar. Wanneer dit in tweetallen gebeurt, kunnen er mooie gesprekken ontstaan over het gewicht van ieder item.

Wanneer er echte gewichten onder handbereik zijn, kunnen de leerlingen die gebruiken als referentiemaat, voor een aantal items (niet als het gaat om een ton).

Voorbeeld:
Leerling A: “Ik denk dat dit boek 100 gram weegt.”
Leerling B: “Dat is zo zwaar” (en houdt het gewicht van 100 gram omhoog)
Leerling A: “Oh, dat is veel lichter. Het is vast iets van 250 gram.”

De app kan klassikaal, in tweetallen of individueel ingezet worden. Wie heeft als eerste alle items geopend? De score en het aantal goed opgeloste opgaven, zijn via het startscherm linksonder (symbool grafiek) te volgen.

Voorwaarden

  • Kennis van de app (alg. maar ook de symbolen) en bediening ervan. Hierbij kan de leerkracht goed begeleiden, vooral in de onderbouw.
  • Kennis van gewicht: wat is gewicht? Begrippen als licht, zwaar, lichter dan, zwaarder dan kennen en kunnen toepassen.
  • Kunnen sorteren, ordenen van licht naar zwaar.
  • Een schatting kunnen maken van het gewicht (of het kunnen vergelijken op licht/zwaar) van alledaagse dingen: een appel, een sleutel, een kat, enz.
  • Algemene ontwikkeling: het is leuk als je weet wat de items voorstellen: het vrijheidsbeeld, een dinosaurus, de Eiffeltoren, de piramide van Giza en de aarde.
  • Kunnen samenwerken (overleggen, nadenken) met mede-leerlingen.

Stappenplan

  1. Zorg dat aan alle voorwaarden voldaan is
  2. Bespreek de opdracht met de leerlingen of geef hen een opdrachtbeschrijving.
  3. Lees verder bij de opdracht. Het is geen uitgewerkte les van A tot Z, maar het zijn aanknopingspunten om de inhoud van een les zelf verder uit te werken.

Leerdoel

Kerndoel 33:
De leerlingen leren meten en leren te rekenen met eenheden en maten, zoals bij tijd, geld, lengte, omtrek, oppervlakte, inhoud, gewicht, snelheid en temperatuur.
– groep 1 t/m 4 maakt gebruik van de afbeeldingen van de items; zij kennen de balans die in de klas wordt ingezet en werken veelal met natuurlijke maten;
– groep 4/5: deze app maakt gebruik van afbeeldingen en gewichten per item. Beide worden weergegeven (geen instellingsmogelijkheid) en afhankelijk van het niveau van de leerling maakt hij/zij er wel of geen gebruik van;
– groep 5 t/m 8 (e.v.) maakt gebruik van de afbeeldingen én het gewicht (in gram, kilogram of ton) van de items.

Tip voor thuis

Voor ouders: speel dit eens samen met je kind(eren). Denk samen na over het gewicht van de items, ook leuk voor volwassenen. Want, hoeveel weegt een zappelin, dinosaurus of olifant eigenlijk? En als je er nu twee van in de balans legt, met hoeveel en welke items breng je de balans dan weer in evenwicht? Veel plezier!

Weigh the world applogo

Zomerwedstrijd Toca Boca | En de winnaar is…

Tot 1 september was het mogelijk om een rekenlesontwerp in te sturen voor de zomerwedstrijd. Een lesontwerp gebaseerd op de nieuwste Toca Boca app: Toca Builders. Het beste rekenlesontwerp zal deze week worden beloond met een iTunesbon van 25 euro.

Er waren twee inzendingen:

  • Joyce van der Hoorn combineerde in haar lesontwerp het bouwen in Toca Builders en in de Gynzy-tool Blokken Bouwen. Ze deed hiermee mooie ervaringen op in groep 3. Een verkorte versie van het ingestuurde lesidee staat op Eduapp en foto’s vanuit haar klas op haar Twitteraccount.
  • Eveline Kaleveld maakte materialen bij Toca Builders en schreef haar lesontwerp vanuit haar ervaringen in groep 1/2. Haar lesidee staat op Eduapp en een meer uitgebreide versie op haar website.

Daarnaast schreef Ronald Keijzer een recensie over Toca Builders. Deze recensie kan gezien worden als een juryrapport bij de twee lesontwerpen.

  • Beide leerkrachten werken vanuit het bouwen met echte blokken. Kleuters hebben daar doorgaans wat minder ervaring mee dan leerlingen in groep 3.
  • Eveline maakte voor andere leerkrachten materialen bij Toca Builders, zoals foto’s van Lego bouwwerken, aanzichten, plattegronden en combinaties daarvan. Joyce plaatste foto’s van enthousiaste leerlingen werkend met de app, de Gynzy-tool en blokken in haar klaslokaal.
  • In beide ontwerpen gaat het over bouwwerken die gemaakt zijn door de leerkracht, de leerling of een mede-leerling. Daarmee gaan de leerlingen individueel aan de slag. Joyce laat leerlingen met elkaar meekijken op elkaars scherm via AppleTV.
  • Ronald benadrukt in zijn recensie dat bouwen in tweetallen de voorkeur heeft:

In dat geval komt het vertellen over het bouwwerk en het expliciteren en onderbouwen van daarbij gemaakte keuzen natuurlijk op gang. […] Dan kan de app bijdragen aan de ontwikkeling van de wiskundetaal.

  • In de ontwerpen staat telkens het bouwen centraal. Leerlingen leren goed kijken naar een bestaand bouwwerk, maken zelf een bouwwerk van echte blokken of een eigen bouwwerk in de app. En ze bouwen (na) op basis van zo’n bouwwerk of een afbeelding van een plattegrond/aanzicht. Het spreken óver het bouwen en de bouwwerken komt alleen in het lesontwerp van Eveline expliciet naar voren onder het kopje ‘Bouwen en Taal’ op haar website. Het ontwikkelen van een wiskundige woordenschat, de wiskundetaal, met de bekende voorzetsels (boven, onder, voor, achter, enz.), de vormen van de blokken (in de app alleen ‘vierkant’ en ‘kubus’) als wiskundige figuren en ook woorden als ‘omhoog’, ‘de hoogte in bouwen’, ‘ergens overheen’ of zelfs ‘omtrek’, ‘oppervlakte’ en ‘inhoud’ kunnen een plek krijgen in een gesprek waarin de ene leerling de andere een beschrijving geeft van een bouwwerk. De andere leerling krijgt de opdracht om op basis van deze omschrijving het bouwwerk na te maken. Overigens zijn de laatste drie begrippen geschikter voor gebruik van Toca Builders in de bovenbouw.

Conclusie: de lesontwerpen vertonen veel overeenkomsten. Joyce schakelt AppleTV en Gynzy erbij in. Eveline maakt materialen waar ook andere leerkrachten hun winst mee kunnen doen. Beide hebben enthousiaste leerlingen aan het werk gezien, ervaringen opgedaan in hun eigen groep en op basis daarvan hun ontwerpen versterkt. Alleen Eveline is doorgegaan op het stukje ‘ontwikkelen van wiskundetaal’, waar Ronald de nadruk op legt in zijn recensie. Daarom is de winnaar van deze zomerwedstrijd… Eveline Kaleveld! Zij krijgt deze week de iTunesbon. Van harte gefeliciteerd en heel veel succes met het ontwikkelen van nog meer mooie materialen bij andere apps.

Joyce en Eveline, dank voor jullie mooie inzendingen! Ronald, bedankt voor het spontaan schrijven van de recensie bij deze app.

De recensie van Ronald Keijzer zal als apart bericht op dit blog verschijnen.

Lees meer over Toca Builders.

Toca Builders, wat een feestje!

 

If you can imagine it you can build it with the six Toca builders!
Join your new builder friends on an island far away and create a whole new world with blocks. Jump, walk, roll and rotate the builders to use their unique skills, and they will help to build whatever you can imagine!
Bron: http://tocaboca.com/

Blokken, blokken en nog eens blokken… wat kan je er veel mee bouwen!
In het rekenonderwijs maken we al langere tijd gebruik van een programma voor het bouwen met blokken. Je kunt ze vinden op de site van Rekenweb. Zelf bouwen  is belangrijk voor het ontwikkelen van ruimtelijke oriëntatie en kennis over wiskundige figuren en hun eigenschappen.

Kinderen spelen van jongs af aan met blokken. Velen leren lopen achter de blokkenwagen, om hun evenwicht te kunnen bewaren duwen ze de blokkenwagen vooruit. Kleuters bouwen de hoogste torens in de blokkenhoek op school. Naast blokken zijn ook Duplo en Lego vaak favoriet als het gaat om duurzaam speelgoed waarmee van alles gemaakt kan worden.

Bij het spelen van een spelletje op de computer of tablet doen kinderen andere leerervaringen op. Ze leren plannen: welke blokken plaats ik waar en in welke volgorde? Wat wil ik bouwen en in welke stappen bereik ik dit? Wanneer er gebruik gemaakt kan worden een onbeperkte voorraad blokken en andere materialen, zijn de grenzen misschien ook onbereikbaar en kan er steeds meer gebouwd worden. Er ontstaat een dorp, een station, een bosrijke omgeving en nog veel meer.

Het filmpje van Toca Builders laat iets van dit alles zien. De muziek loopt synchroon met het bouwen en lopen van de mannetjes over de bouwsels. Dat zal vast niet zo zijn als je het spel zelf speelt. Maar, het lijkt een vrolijke game, waarin kinderen (en volwassenen) met plezier aan het bouwen slaan. Met ongekende mogelijkheden die de bouwer uitdagen om steeds door te gaan met plannen, bouwen, verbeteren en uitbreiden van hun eigen Toca Builders World. Vooral een spel dus, niet gericht op het automatiseren of reproduceren van bepaalde kennis.

De toepassing in het onderwijs wordt waarschijnlijk niet direct aangereikt in deze app, maar toch kunnen we er onze winst mee doen. Een aantal voorbeelden:

  1. koppel deze app aan onderdelen over meten en meetkunde uit de rekenmethode;
  2. maak schermafbeeldingen en bespreek deze eens met de leerlingen;
  3. maak zelf een begin van een huis en laat het de leerlingen afmaken op papier en bespreek daarna de verschillen;
  4. geef een grens aan het te gebruiken aantal blokken en kijk welke dingen daarvan kunt maken.

Mijn eerste ervaringen (veel tijd heb ik er nog niet voor gehad) waren erg positief. Het kan bijna niet anders of de mensen bij Toca Boca hebben enorm veel lol gehad tijdens het ontwerpen van de zes bouwers, die alle zes andere eigenschappen hebben. De een bouwt steen voor steen vooruit lopend, de andere laat ze achter zich uit zijn rugtas vallen. Een hoogbouwer, een verfspuiter, een verfroller en een kraan die blokken kan verplaatsen. De kleuren inspireren je om grasvelden en watertjes te maken door met de verfroller-bouwer de grond in licht- of donkergroen, blauw of een andere mooie kleur te verven. De mogelijkheden zijn groot! Via #tocabuilders is op Twitter te volgen (en zelf te laten zien) wat er zoal gebouwd is. Het verkennen en uitproberen is een mooie eerste start na het installeren van deze app. Toca Boca helpt je ondertussen ook op weg met instructievideo’s op YouTube, zoals voor het bouwen van een brug over het water:

Ik hoop dat jullie net zo enthousiast aan de slag gaan met deze app en willen nadenken over de wiskundige inhoud. Hoe kunnen we deze app gebruiken tijdens de reken-wiskundelessen in het basisonderwijs, bijvoorbeeld tijdens de instructie of het zelfstandig werken?

Lees vooral ook de review van Geeks With Juniors, met meer informatie over de bouwers en nog veel meer!