Hello Ruby, hét sprookje over programmeren

Toekomstige Rails Girls & Boys programmeren

In april 2016 verscheen de Nederlandse vertaling van het boek ‘Hello Ruby’ van Linda Liukas (zie afbeelding 1). Zij is programmeur, verhalenverteller en illustrator en richtte Rails Girls op, een wereldwijde community die jonge vrouwen leert programmeren. Ze studeerde aan de Aalto University in Helsinki en aan Stanford University. Het avontuurlijke sprookje dat Linda Liukas schreef, gaat over programmeren zonder de computer.

IMG_3111
Afbeelding 1

Principes van programmeren

De hoofdpersoon is Ruby, een klein meisje met een enorme fantasie. Haar lievelingsuitspraak is ‘Waarom?‘. Ze gaat op zoek naar vijf diamanten die haar vader heeft verstopt voordat hij op reis ging. Onder het bureau vindt ze geheime codes die haar helpen bij het vinden van deze mooie edelstenen. Ze bedenkt een gestructureerd plan en gaat op avontuur. Onderweg ontmoet ze nieuwe vrienden die haar verder helpen, waarbij het belang van samenwerken onderstreept wordt. Tijdens dit sprookje leert de (voor)lezer alles over de principes van programmeren, zoals het opdelen van grote problemen in kleine, het herkennen van patronen, het stap-voor-stap plannen maken en buiten de kaders denken.

Juist moeders leren kinderen programmeren?

Het boek is gek genoeg opgedragen aan de moeder: “Voor mama” staat op pagina 2. Ik voelde me als moeder geroepen en heb het voorgelezen aan mijn kinderen. Ze luisterden geboeid, wilden het hele sprookje horen en vroegen de dagen erna of ik het uit wilde lezen, wat helaas niet was gelukt de eerste keer. De oudste heeft meerdere oefeningen gelezen en gedaan, waarbij de enige motivatie die hij nodig had was: ‘Lees hier nog wat uit’. Oefening 20 vond hij erg grappig. Een probleem is in stappen beschreven, maar er is iets misgegaan. Dat zie je dan in de illustratie eronder (zie afbeelding 2).

IMG_3110
Afbeelding 2

Inhoud van het boek ‘Hello Ruby’

De indeling van het boek laat zien dat het hier om veel meer gaat dan een voorleesboekje en dat dit boek goed bruikbaar is in het basisonderwijs:

  1. Introductie voor de volwassene (een pagina over o.a. computational thinking)
  2. Ruby en haar vrienden (een overzicht over twee pagina’s aan de hand van de kenmerken ‘jarig op’, ‘dol op’, ‘hekel aan’, ‘favoriete uitspraak’ en ‘geheime superkracht’)
  3. Hoofdstukken 1 t/m 10: Ontmoet Ruby, De aanwijzingen, Ruby’s plan, De Pinguïns, Sneeuwluipaard, De tuin, De Robots, Django, Het Probleem en Thuis
  4. Activiteitenboek met in totaal 22 oefeningen bij de verschillende hoofdstukken. Bij ieder hoofdstuk hoort een toolbox, waarin begrippen als ‘algoritme’, ‘datastructuren’, ‘patroonherkenning’ en ‘abstracties’ uitgelegd worden. Kinderen kunnen zelf aan de slag!
  5. De oefeningen eindigen met een spel, het speelbord staat in het boek, verdere benodigdheden maken de kinderen zelf of vinden ze op de website helloruby.com/nl.
  6. Het boek sluit af met een verklarende woordenlijst (19 begrippen) en informatie over de auteur: Linda Liukas, lindaliukas.fi, @lindaliukas, helloruby.com.

Ruby als programmeertaal

Voor onze kinderen is Ruby een meisjesnaam, maar de kenners weten dat het ook een programmeertaal is. Het leuke aan dit sprookje is natuurlijk dat Ruby het Engelse woord voor ‘robijn’ is, een prachtige rode edelsteen. Wat een leuke vondst om Ruby op zoek te laten gaan naar vijf edelstenen! Ruby is jarig op 24 februari, dat is ook de dag waarop de programmeertaal Ruby in het leven werd geroepen (in 1993) door Yukihiro Matsumoto (uitgebracht in 1995).

Het boek is te bestellen bij bol.com (link naar het boek) voor €17,95.

Neelie Kroes in gesprek met Tim Cook over leren coderen

Vanmorgen (24 mei 2016) nog sprak Neelie Kroes met Tim Cook, tijdens Startup Fest Europe in Amsterdam, over onder andere technologie in het onderwijs (bekijk het hier, vanaf minuut 31). Cook is van mening dat leren coderen minstens zo belangrijk is als het leren van een tweede taal. Het zou een verplicht onderdeel in het curriculum moet zijn vanaf (omgerekend naar het Nederlandse onderwijssysteem) groep 6/7. Jaar na jaar breid je deze kennis dan uit. Dat moet bijdragen aan meer diversiteit in technologie en meer mensen die erin geïnteresseerd zijn. Het is geen geïsoleerd vakgebied, maar heeft veel betekenis voor en in veel andere vakgebieden, het absorbeert alles. Cook zei dat: ‘we are doing our kids a disservice if we are not teaching and introducing them’ op die manier. Apple is bereid onze Nederlandse leraren een zaterdagochtend te helpen om hierin vaardig te worden, aldus Tim Cook.

Tot slot twee filmpjes:

  1.  De TED talk van Linda Liukas, van oktober 2015: ‘A delightful way to teach kids about computers’.
  2. Ruby on rails, van Rain Girls, over een workshop waarbij vrouwen een webapplicatie bouwen.

Lees ook de eerdere berichten Coderen en programmeren | Project PREP en DIY | Programmeren is een feestje!

 

DIY | Programmeren is een feestje!

Het jaar 2032 staat op ons netvlies gebrand. Dán zal het gebeuren! Dat wordt hét jaar waarin het onderwijs totaal getransformeerd is. Vanaf 2032 worden er alleen nog kinderen opgeleid die perfect zijn afgestemd op de arbeidsmarkt. Het onderwijs kan niet beter, na 2032.

Of toch wel? Burgers met up-to-date kennis zullen de innovaties van de toekomst bepalen, zoals andere burgers dat de laatste decennia ook hebben gedaan.

Wat blijft? Kritisch blijven denken over het onderwijs, over je eigen rol daarin, over hoe kinderen leren, over wat een maatschappij nodig heeft. Tegelijk realistisch blijven en er eens bij stil staan hoe de samenleving over 200 jaar terugkijkt op die van ons. Relativeren is nooit verkeerd.

En we zijn kritisch genoeg met elkaar om erover na te denken en samen stappen te zetten op weg naar 2032. Dat gebeurt van zaterdag 10 t/m zaterdag 17 oktober 2015 met het initiatief van ECP (programmabureau van Digivaardig & Digiveilig en nationaal coördinatiepunt van de Europese eSkills4jobs campagne) en Kennisnet: Codeweek. Leerlingen worden enthousiast gemaakt voor code en ICT. Microsoft richtte samen met ICT-partners het Platform Technologie en Onderwijs op, om leerkrachten, decanen en schoolbesturen in het primair basisonderwijs te inspireren een actieve rol aan te nemen bij de vormgeving van het onderwijs van de 21e eeuw (codeweek.nl).

Hier worden als belangrijke vaardigheden in de 21e eeuw genoemd:

  • virtueel samenwerken
  • ICT-geletterdheid
  • communiceren
  • probleemoplossend vermogen
  • kritisch denken
  • sociale en culturele vaardigheden

Deze vaardigheden kunnen kinderen opdoen door te leren coderen en programmeren om daarmee bijvoorbeeld eigen apps te ontwikkelen. Op deze manier stomen we hen klaar voor een mooie baan in de toekomst. Is dat geen vervanging voor handvaardigheid waarbij het altijd een feest was, wanneer de klei op tafel kwam? Iedere tijd heeft zijn eigen geneugten en uitdagingen.

De Europese Commissie laat verschillende partijen samenwerken om het leren coderen onder de aandacht te brengen van politiek, onderwijs en bedrijfsleven, door de Codeweek. Codeweek is een EU-initiatief uit 2013, van Neelie Kroes, voormalig vicepresident van de Europese Commissie, en haar ‘Young Advisors’. Met de Codeweek willen zij iedereen kennis laten maken met de wereld van code (www.kennisnet.nl).

In het najaarsnummer 2015 van het tijdschrift ‘Naar School’, voor ouders met kinderen op de basisschool, staat een sterk pleidooi over het leren programmeren. In een dubbelinterview met Neelie Kroes en Janneke Niessen wordt gepleit voor programmeren als een verplichte ‘tool’, liefst al op de basisschool. Janneke schreef samen met Niki Smit een humoristisch kinderboek dat meiden laat inzien dat technologie ontzettend leuk, handig én hip is: Project Prep. Dit artikel is een aanrader en het boek staat op mijn verlanglijstje.

Foto Naar School, najaar 2015, pp 12-13.

De titel van deze blogpost geeft aan dat het zelf maken van iets niet alleen met klei en ander knutselgerei hoeft. Ook met programmeren kan je van alles zelf maken! Dat dit niet alleen digitaal is, bewijzen de robots Dash & Dot van Wonder Workshop. Leren coderen in kindertaal, een erg leuke manier om kennis te maken met programmeertaal. Een nieuwe blogpost over deze twee maatjes is al in de maak.

Tot de volgende keer!

Meetkundige ontwikkeling | Filmpje

“Al doende leert men” is een wijze spreuk als het om het leren van rekenvaardigheden gaat. Jonge kinderen kunnen geboeid raken door heel eenvoudige dingen. Hoewel ze van educatieve materialen van hoge kwaliteit veel kunnen leren en zich enorm kunnen ontwikkelen, vind ik het altijd weer zo mooi wanneer een kind laat zien dit helemaal niet nodig te hebben. Dit filmpje is zo’n prachtig voorbeeld hiervan. Mijn dochter houdt zich rondom haar eerste verjaardag vooral bezig met

  • in en door de kast kruipen (zo’n vitrinekast met schuifdeurtjes, waar ze aan de ene kant erin en aan de andere kant eruit kan);
  • voorwerpen die kunnen rollen, omdat ze zo mooi rond zijn;
  • voorwerpen die ergens in gestopt kunnen worden, zoals een flesje in de mond van de pop, haarzelf, mama of… het stopcontact;
  • voorwerpen ergens in laten vallen, zoals een lepeltje o.i.d. door het handvat in de krantenbak laten vallen, deze vervolgens laten omvallen en het voorwerp weer opzoeken en pakken;
  • onder een stoel, tafel of bed kruipen om daar van alles te ontdekken;
  • voorwerpen ergens doorheen laten gaan, zoals in het filmpje: de dobbelsteen kan door de rol heen.

In deze voorbeelden worden al veel meetkundige begrippen aangeraakt. De termen (vetgedrukt in de voorbeelden hierboven) leert ze later wel en zal ze dan begrijpen door deze ervaringen. Ik heb heel wat Pabostudenten verteld over de meetkundige ontwikkeling van kinderen van 0 – 12 jaar. In de tijd dat ik geen kinderen thuis had, ging dat vanuit de theorie. Het werd zoveel mooier om te vertellen over deze ontwikkeling vanaf het moment dat ik de ontwikkeling bij mijn eigen kinderen kon volgen. Het gaat inderdaad vaak volgens het boekje, maar al die kleine stapjes die tussen die grote stappen ontbreken, zijn geweldig! Om hier iets van te delen, plaats ik dit filmpje hier. En om aan te geven dat het spelen en ervaren van kinderen zoveel belangrijker is dan het leren uit een boek of van een scherm. Dat komt wel en verdient dan ook aandacht, maar de eerste concrete ervaringen doen ze op met hun hele lijf, in het echte leven.

Zomerse RekenHip! Inspiratiesessies @Zwolle

Met RekenHip! van Credutien vinden kinderen hun motivatie terug voor het rekenen en verbeteren zij hun rekenresultaten. Leerlingen die de afgelopen jaren extra rekenbegeleiding op deze ‘hippe’ manier hebben gekregen, hebben weer plezier in rekenen en zijn mooie succeservaringen rijker. Deze manier van rekenen heeft alles te maken met het inzetten van kwalitatief goede rekenapps bij de rekenlessen, -methode en -begeleiding.

Credutien heeft een droom en wil anderen inspireren om deze droom werkelijkheid te laten worden: kinderen leren rekenen vanuit plezier en motivatie. Een droom die je kunt samenvatten in twee woorden: “Reken hip!”.

Op maandag 12 en 19 augustus 2013 kunt u zich laten inspireren door deel te nemen aan één van de drie zomerse inspiratiesessies bij de DROOM van Zwolle, aan de voet van de Sassenpoort en op loopafstand van het station:

  1. RekenHip! voor (aanstaande) leerkrachten, IB-ers en RT-ers
    Over de inzet van kwalitatief goede rekenapps in de rekenles of -begeleiding, u leert welke apps daarvoor geschikt zijn, waar en wanneer ze het beste ingezet kunnen worden binnen de lessen en leerlijnen.
    12 en 19 augustus van 09.30 – 11.30 uur
  2. RekenHip! voor app-developers
    Over rekendidactiek, kerndoelen en leerlijnen voor rekenen die helpen bij het ontwikkelen van kwalitatief goede educatieve apps voor kinderen, apps die aansluiten bij hoe kinderen vandaag de dag op school leren rekenen en het schrijven van een goede instructie voor ouders.
    12 en 19 augustus van 12.00 – 14.00 uur
  3. RekenHip! voor ouders & kinderen*
    Over de kwaliteit en het spelen van vele rekenapps die je kunt downloaden in de AppStore of in Google Play. Welke wel en niet goed zijn om uw kind beter te leren rekenen en hoe u samen met uw kind rekenproblemen te lijf kunt gaan. Ook de kinderen zijn welkom! Zij weten het beste hoe zij op school leren rekenen, waar ze goed in zijn en welke apps ze ‘leuk’ vinden.
    12 en 19 augustus van 14.30 – 16.30 uur

U kunt zich ook aanmelden voor meerdere inspiratiesessies. Wanneer er 1-2 sessie(s) op één dag zijn, veranderen de tijden iets en hoort u dat uiterlijk een week van tevoren.

Kosten:
Deelname aan 1 inspiratiesessie: 40 euro p.p.
Bij aanmelding t/m woensdag 3 juli 2013, 12.00 uur en/of deelname aan 2 of 3 inspiratiesessies krijgt u 25% korting per sessie.
*Kinderen zijn welkom voor 12,50 euro p.p.
Prijzen zijn inclusief BTW en koffie/thee met iets erbij of lunch.

Er kunnen 4 tot 10 personen deelnemen per inspiratiesessie. Meld u dus snel aan door hier het contactformulier in te vullen.

Graag tot ziens op 12 of 19 augustus!
Martine den Engelsen | Credutien

NB. Aanvulling op bovenstaand bericht: inschrijven is inmiddels niet meer mogelijk. Neem gerust contact op voor het maken van een andere afspraak of een soortgelijke sessie bij u op school/instelling.