Gizmos | 450+ online interactieve simulaties

Gisteren heb ik voor Academie4Learning een workshop gegeven over Gizmos. De deelnemers waren enthousiast over deze online leeromgeving van Explorelearning die ontwikkeld is door en voor leraren.

Gizmos bestaat uit meer dan 450 online simulaties voor vakken als wiskunde, natuurkunde, scheikunde en biologie. Het is volledig Engelstalig, maar de simulaties zijn goed toepasbaar in ons Nederlandstalig onderwijs. De slogan bij dit product is:

Helping students develop deep understanding of concepts

Het werken met Gizmos is gebaseerd op Inquiry Learning, onderzoekend leren. Uitgaan van een probleem en via filosofische gesprekken en creatief denken komen tot eigen oplossingen en conclusies, in samenwerking met medeleerlingen. Informatie zoeken vanuit eigen leervragen en die ter discussie stellen. Leren van experimenteren en van het maken van fouten, leren van eigen ervaringen en het gesprek daarover met de anderen.

Dat is wat Gizmos mogelijk maakt met de simulaties: leerlingen kunnen er zelfstandig (als ze de Engelse taal beheersen) of onder begeleiding van de leraar mee aan de slag, individueel, in een kleine groep of klassikaal. Gizmos helpt de leraar ook bij zijn lesvoorbereidingen en ondersteunt zijn instructie door de leerstof visueel en manipuleerbaar weer te geven. Daarbij is het aan de leraar om de interactie te sturen door leerlingen goede vragen te stellen, voorspellingen te laten doen en met elkaar in gesprek te laten gaan.

Het is via de website van ExploreLearning mogelijk een maand lang gratis gebruik te maken van Gizmos. Dan kunt u goed bepalen of de materialen geschikt zijn om in uw lessen te gebruiken. Nederland is het 55e land dat werkt met Gizmos. Het in Amerika ontwikkelde product heeft vele prijzen gekregen, waaronder:

  • 5 AEP Awards, inclusief Golden Lamp
  • 4 SIIA CODiE Awards, inclusief Best K-12 Solution
  • 2 T&L Awards of Excellence

Iedere simulatie wordt een Gizmo genoemd. Aan elke Gizmo zijn materialen gekoppeld, zoals een handleiding voor de leraar, een werkblad voor de leerling en een blad over de kernwoorden van deze Gizmo. Het mooie is dat deze ook door de leraar zelf aan te passen en te bewerken zijn in Word. Het gaat hier om vragen en opdrachten waarmee leerlingen diepgaande kennis kunnen opdoen met behulp van de simulatie. Ook is er bij elke Gizmo een online ‘real-time’ assessment van vijf vragen. Na het beantwoorden van deze vragen, is het resultaat direct zichtbaar en weet de leerling ook precies welke vragen goed waren.

Een filmpje (van de ontwikkelaar) om alvast iets te zien van Gizmos en de positieve verhalen van de gebruikers te horen, staat hieronder:

Tot slot wil ik een vijftal Gizmos’ met u delen waarover ik enthousiast ben. Hebt u (tijdelijk) toegang tot Gizmos, klik dan op een hyperlink om zelf met deze Gizmo aan de slag te gaan.

  1. Cannonball Clowns: schattend rekenen met de lege getallenlijn, meten (geschikt vanaf groep 4)
  2. Distance-Time Graphs: lopers rennen vier meter, zichtbaar in een grafiek en op de getallenlijn. Wat kan je zeggen over het loopgedrag op basis van de grafiek?
  3. Food Chain: konijnen eten gras, slangen eten konijnen en roofvogels eten slangen. Wat gebeurt er wanneer bijvoorbeeld de konijnen ziek worden? De tijd wordt versneld en in een tabel en een grafiek is af te lezen wat er gebeurt in deze voedselketen.
  4. Circuits: parallel- en seriegeschakelde stroomcircuits bouwen en metingen uitvoeren, voorspellingen doen en experimenteren.
  5. Order of Operations: in welke volgorde los je een opgave op? Vermenigvuldigen komt voor optellen en aftrekken en getallen binnen haakjes hebben voorrang op die erbuiten. Een handige tool om hier heel goed in te worden.

Het geven van een workshop over zo’n goed onderwijsproduct vond ik erg leuk. Ik heb me anderhalve week vastgebeten in deze materie en ben erg enthousiast over de mogelijkheden en flexibiliteit van Gizmos. Ook voor de leerkracht op de basisschool zijn er voldoende mogelijkheden om hiermee aan de slag te gaan bij rekenen-wiskunde of STEM-onderwijs.

Bij de tijd, klokkijken met apps in groep 4

In het novembernummer van Volgens Bartjens staat het artikel van Eveline Kaleveld en mij over leren klokkijken in groep vier. Hoe leren kinderen dit aan de hand van de rekenmethode en hoe kunnen diverse apps daarbij ingezet worden?

Eveline maakt in groep vier gebruik van een vijftal applicaties, waardoor haar leerlingen gemotiveerd en enthousiast leren klokkijken.

Het gaat om de volgende apps:

  • Moji kloktrainer 
  • Didakto klokkijken
  • Zet de klok
  • Gynzy Kids
  • Jungle tijd – leren klokkijken

In het artikel staan nog veel meer apps voor meerdere besturingssystemen in een tabel.

  
@Eveline, het was weer leuk om met je samen te werken, bedankt!

Martine den Engelsen

Meetkundige ontwikkeling | Filmpje

“Al doende leert men” is een wijze spreuk als het om het leren van rekenvaardigheden gaat. Jonge kinderen kunnen geboeid raken door heel eenvoudige dingen. Hoewel ze van educatieve materialen van hoge kwaliteit veel kunnen leren en zich enorm kunnen ontwikkelen, vind ik het altijd weer zo mooi wanneer een kind laat zien dit helemaal niet nodig te hebben. Dit filmpje is zo’n prachtig voorbeeld hiervan. Mijn dochter houdt zich rondom haar eerste verjaardag vooral bezig met

  • in en door de kast kruipen (zo’n vitrinekast met schuifdeurtjes, waar ze aan de ene kant erin en aan de andere kant eruit kan);
  • voorwerpen die kunnen rollen, omdat ze zo mooi rond zijn;
  • voorwerpen die ergens in gestopt kunnen worden, zoals een flesje in de mond van de pop, haarzelf, mama of… het stopcontact;
  • voorwerpen ergens in laten vallen, zoals een lepeltje o.i.d. door het handvat in de krantenbak laten vallen, deze vervolgens laten omvallen en het voorwerp weer opzoeken en pakken;
  • onder een stoel, tafel of bed kruipen om daar van alles te ontdekken;
  • voorwerpen ergens doorheen laten gaan, zoals in het filmpje: de dobbelsteen kan door de rol heen.

In deze voorbeelden worden al veel meetkundige begrippen aangeraakt. De termen (vetgedrukt in de voorbeelden hierboven) leert ze later wel en zal ze dan begrijpen door deze ervaringen. Ik heb heel wat Pabostudenten verteld over de meetkundige ontwikkeling van kinderen van 0 – 12 jaar. In de tijd dat ik geen kinderen thuis had, ging dat vanuit de theorie. Het werd zoveel mooier om te vertellen over deze ontwikkeling vanaf het moment dat ik de ontwikkeling bij mijn eigen kinderen kon volgen. Het gaat inderdaad vaak volgens het boekje, maar al die kleine stapjes die tussen die grote stappen ontbreken, zijn geweldig! Om hier iets van te delen, plaats ik dit filmpje hier. En om aan te geven dat het spelen en ervaren van kinderen zoveel belangrijker is dan het leren uit een boek of van een scherm. Dat komt wel en verdient dan ook aandacht, maar de eerste concrete ervaringen doen ze op met hun hele lijf, in het echte leven.

BLEK | Trek de lijn door elke gekleurde vlek

Blek-X-Denis-MikanHet negende level stelt mij weer voor een heel nieuwe uitdaging. Wat is dit pittig zeg! Het is aan mij om te bepalen waarlangs de lijn moet gaan, om alle gekleurde vlekken te raken. Daarbij mag de lijn nooit te dicht bij een zwarte vlek komen, want deze heeft een licht magnetische werking en lokt de lijn naar zich toe. Raakt de lijn een zwarte vlek, dan is het spel afgelopen. De geluiden en muziek zijn heel passend: “tjoo…” hoor je dan. Bij het tekenen van een lijn en het bewegen van de lijn door het beeld, hoor je het geluid van de wind. Het raken van de gekleurde vlekken gaat gepaard met tonen van verschillende hoogte.

Over welke app gaat het hier? BLEK, van ‘black’, ontwikkeld door kunabi brother uit Wenen. Eén van de broers staat hierboven op de foto. De zwarte vlekken, of eigenlijk zijn het gewoon ronde stippen, zoals in DOTS, mogen niet worden geraakt. Het zijn de zwarte gaten van het spel.

BLEK laat je experimenteren met richtingen, die veranderen door het raken van de randen van het scherm. Doel is het raken van alle gekleurde vlekken, waarbij de zwarte vermeden moeten worden. De speler bepaalt de richting, de lengte, de vorm en de snelheid van de lijn. Vanaf welke kant en met welke hoeken en krommingen moet de lijn getekend worden? Na twee seconden komt de lijn in beweging en ‘loopt’ hij over het scherm. Het volgen van de bewegende lijn is spannend, loopt de lijn zoals verwacht? Raakt het alle gekleurde vlekken of verdwijnt de lijn in een zwart gat?

Deze app kan van betekenis zijn voor de meetkundige ontwikkeling van kinderen én volwassenen. Kerndoel 32, waarin staat dat kinderen eenvoudige meetkundige problemen moeten leren oplossen. Daarbij ontwikkelen ze de taal waarmee ze meetkundige aspecten kunnen aanduiden, weergeven en bespreken. Door dit spel zijn ze aan het ‘onderzoeken, voorspellen, experimenteren, verklaren en redeneren’. Niet met geijkte meetkundige opgaven, maar met de uitdagingen in BLEK. Dit leren ze vooral wanneer ze in tweetallen samenwerken: samen proberen, nadenken, overleggen en discussiëren over wat de oplossing moet zijn.

Dankzij het spelelement blijft de speler gemotiveerd om telkens opnieuw de uitdaging aan te gaan. Wat een geluk als er een level uitgespeeld is en een heel nieuwe uitdaging in beeld komt.

Deze app is meerdere keren in de prijzen gevallen:
• Apple Design Award
• Best Mobile Game – Casual Connect Europe, Amsterdam
• Excellence in Innovation – International Mobile Gaming Awards
• Best Game – Content Award Vienna

Het is mij tijdens het schrijven van deze review gelukt om level 19 te bereiken. Die is wel heel pittig… lukt het jou?

Blek level 19

Voor hulp kan je terecht op YouTube. Hierop staan instructiefilmpjes. Zoek bijvoorbeeld op ‘Blek level 19’ en help de leerlingen in de groep verder op weg als ze er ook samen echt niet meer uitkomen.

icon Blek

Montessori apps voor rekenen | Edoki

In eerdere berichten kwamen een aantal apps aan bod van Les Trois Elles. Zij ontwerpen apps vanuit het Montessori onderwijsconcept en hebben zelf ook ervaring opgedaan op deze scholen in Frankrijk. Inmiddels worden hun apps verkocht onder de naam Edoki. Voor een korte periode hebben zij hun apps afgeprijsd met 50%. Een vermelding waard, omdat het hier gaat om kwalitatief goede apps voor de basisvaardigheden optellen, aftrekken, vermenigvuldigen en delen, ook voor de hogere groepen. Daarnaast hebben ze een app om cijfers te leren herkennen en te ‘schrijven’ en een app over geometrische vormen, meetkunde. Bovendien hebben ze al veel prijzen gewonnen als beloning op hun werk.

Volg de link naar hun apps:

Edoki on iOS  |  Edoki on Google Play  |  Edoki on Amazon

Eerdere blogberichten over apps van Edoki:

De Toca Builders blijven bouwen | meetkunde

Er zijn van die apps die kinderen met tussenpozen steeds opnieuw spelen. Zoals Lego af en toe opgeborgen wordt in de kast, om er daarna weer volop mee aan de slag te gaan. Toca Builders is zo’n app. Kinderen blijven bouwen met de personages. Deze app blijft boeiend om te spelen. Sinds een paar weken is hij verkrijgbaar in vier winkels: de AppStore, Google play, kindle fire én de Windows Store. Om dat te vieren, volgt hieronder een uitgebreide recensie van Ronald Keijzer.

Overzicht app

150302 Logo Toca BuildersDe app Toca Builders biedt kinderen de mogelijkheid om met blokken in verschillende kleuren bouwwerken te maken. Dit doen ze door speelfiguren te kiezen, die een specifieke taak hebben, zoals bouwen, verven of slopen. De speelfiguren zijn te verplaatsen (door sprongen vooruit te maken) en te draaien, zodat op geheel zelf gekozen plekken gebouwd kan worden. Dit zoeken naar geschikte plekken wordt onder meer vergemakkelijkt omdat het beeld makkelijk gedraaid kan worden.

Kinderen hebben alle vrijheid bij het bouwen. Ze kunnen telkens van kleur wisselen, kunnen blokken op willekeurige plekken neerzetten (maar niet op een speelfiguur).

De app biedt de mogelijkheid om meerdere scenes te bouwen. Via de [+]-knop op het startscherm, kan een nieuwe scene gebouwd worden. Een dergelijke nieuwe scene is leeg of al gevuld. In iedere scene die zo nieuw gemaakt wordt, zijn alle figuren beschikbaar.

Een camera-tool stelt kinderen in staat om een eenmaal gecreëerde scene te fotograferen. Op deze manier kan dat wat gemaakt is gedeeld worden met anderen.

De app kent ook een pagina voor ouders. Daar stellen de makers zich voor en worden de mogelijkheden van de app aangegeven, in detail en ook in globale zin: ‘The Builders are at your command: build, paint, tear down and PLAY’. Op deze pagina, die moeilijk bereikbaar is gemaakt voor kinderen, worden ook de speelfiguren voorgesteld en hun functie.

Enkele spelfiguren nader beschouwd

Wanneer leerlingen aan het bouwen zijn, staat onder in beeld een pictogram met het gezicht van een speelfiguur. Door dit pictogram aan te raken, verschijnen pictogrammen van de zes speelfiguren. Die kunnen door aanraken geselecteerd worden. Een van de spelfiguren is Connie the Crane. Deze spelfiguur is een hijskraan, dat blokken oppakt en ze (elders of op dezelfde plek) neerzet. Vex the Jumper bouwt ook. Hij doet dat door op z’n plek te springen. Blox the Hamer slaat met z’n hamer blokken kapot; hij sloopt delen van bouwwerken. Verder verft Cooper the Ball de grond met een vooraf ingestelde kleur, die tijdens het verven makkelijk aangepast kan worden.

De speelfiguren worden op verschillende manieren aangestuurd:

  • door met een bal rechtsonder in beeld te bewegen;
  • door richting te kiezen en een springknop aan te raken.

Kritische kanttekeningen

In vrijwel alle kleuterklassen is er een zgn. bouwhoek. Daar liggen echte blokken, waarmee de kinderen van alles bouwen en waarmee ze experimenteren bij dit bouwen. Kleuters gaan zo bijvoorbeeld na hoe hoog je een blokkentoren kan bouwen, voor die omvalt en ze bouwen met blokken een tafel, stoel, bed en kast. Dit bouwen laat zich uiteraard niet vervangen door een app zoals hier beschreven. Bij het verkennen van de ruimte zijn ruimtelijke ervaringen nodig. Je leert pas goed hoe een blok eruit ziet, wanneer je het werkelijk met twee handen kunt vastpakken en je voelt dat de ribben bij een kubus rechte hoeken tussen de zijvlakken vormen, dat je een kubus recht moet neerzetten als je wilt voorkomen dat hij omvalt, enzovoorts.

Het verkennen van de ruimte, zeker als die in een wereld met blokken gebeurt, maakt dat kinderen meetkundig gaan redeneren. Bijvoorbeeld: als een blok achter een stapel blokken ligt, kun je hem niet zien – tenzij je over de stapel heen kunt kijken. Dergelijke redeneringen kennen in enkele gevallen een analogon in de hier besproken app. Dat maakt de app zeker geschikt om aan kinderen te geven die al redelijk wat ervaring hebben opgedaan met het bouwen met echte blokken.

Ruimtelijk redeneren heeft daarbij te maken met het ontwikkelen van een taal voor de meetkunde. Een dergelijke taal verwerven kinderen het best, wanneer ze die actief gebruiken om situaties te beschrijven. Het zou daarom mooi zijn als kinderen in tweetallen met deze app werken aan een gezamenlijk bouwwerk. In dat geval komt het vertellen over het bouwwerk en het expliciteren en onderbouwen van daarbij gemaakte keuzen natuurlijk op gang. Nadeel is echter dat een iPad zich minder leent om in tweetallen aan te werken.

Overigens zijn kanttekeningen over de bediening van de app ook op z’n plaats. De app gaat over bouwen. Dit bouwen wordt feitelijk gedaan door fantasiefiguren die worden aangestuurd. Daarmee vergroot de bediening de afstand tussen werkelijk bouwen en het bouwen binnen deze app. Immers, bijvoorbeeld het maken van een stapel blokken gebeurt niet door de blokken ‘handmatig’ op elkaar te leggen, maar door (bijvoorbeeld) Connie the Crane enkele keren een blok te laten ophijsen en weer te laten neerleggen.

Verder is het schakelen tussen de figuren wat ingewikkeld.

Aantrekkelijkheid voor kinderen

Dat neemt niet weg dat deze figuurtjes ook een meerwaarde vormen. Ze zijn voor kinderen aantrekkelijk en de werking ligt voor de hand. En als de kinderen niet meteen zien wat een figuurtje kan, biedt het beeldscherm aanwijzingen hoe het bediend kan worden.

Overigens vergroot de vrijwel volledige vrijheid in het bouwen ook de aantrekkelijkheid voor kinderen.

Slotsom

De app Toca Builders is een aantrekkelijke app die kinderen de vrijheid geeft te bouwen. Het is evenwel geen vervanging voor concrete ervaringen van kinderen met het bouwen. Als kinderen met de app aan de slag gaan, is het goed om dit in tweetallen te laten doen. Dan kan de app bijdragen aan de ontwikkeling van de wiskundetaal.

Bekijk ook de instructiefilm over het bouwen van een brug in Toca Builders:

Toca Builders is sinds 23 februari 2015 ook verkrijgbaar in de Windows Store.
Daarnaast is deze app verkrijgbaar in de AppStore, Google play en kindle fire.

Bovenstaande recensie is geschreven door Ronald Keijzer en voor het eerst gepubliceerd in september 2013 op dit blog.

Overzicht van 20 apps voor alle rekendomeinen

Het reken-wiskundeonderwijs in het PO en VO kan worden ingedeeld in vier domeinen:

  1. Getallen
  2. Verhoudingen
  3. Meten en meetkunde
  4. Verbanden

Wil je meer weten over de inhoud van deze domeinen? Kijk dan eens op de website Rekenlijn.

Per domein zijn er vijf rekenapps geselecteerd waarmee leerlingen hun rekenvaardigheid kunnen verbeteren. Deze selectie is ontstaan vanuit de volgende criteria:

  1. De app sluit aan bij een rekendomein
  2. De app biedt een leidende context
  3. Denk- en reactietijd instelbaar
  4. Denk- en reactietijd zichtbaar
  5. Hulp bij foute antwoorden
  6. Beloning bij goede antwoorden
  7. Niveaus in moeilijkheidsgraad
  8. Registraties van vorderingen
  9. Niveau(s) van handelen
  10. Gemakkelijk te spelen/bedienen (gebruiksvriendelijk)
  11. Geschikt voor gebruik in de groep
  12. Aantrekkelijk (leuk…) voor kinderen
  13. Sluit aan bij de gebruikte rekendidactiek en –methode
  14. Inzetbaar binnen de leerlijn(en)
  15. Ondersteunt met behulp van de technische mogelijkheden het leerproces
  16. Heeft duidelijke meerwaarde t.o.v. ‘rekenen op papier’
  17. Geeft adaptieve feedback, vooral in de fase van construerende kennis
  18. Stimuleert slim oefenen, niet: veel oefenen

Het is niet gezegd dat iedere app voldoet aan al deze criteria, maar het geeft wel richting aan de vraag of een app goed genoeg is om in te zetten binnen een domein.

Overzicht Rekenapps Domeinen

Bovenstaande afbeelding linkt naar een PDF met meer informatie over alle getoonde apps. Deze PDF is vrij te gebruiken voor onderwijsdoeleinden, mits er een verwijzing is naar Credutien en www.rekenapps.com.

Een goede app kan slecht worden ingezet en een slechte app kan goed worden ingezet. Dit geeft aan dat de rol van de leerkracht van groot belang is bij de implementatie van apps in het reken-wiskundeonderwijs. Naast de indeling van apps per domein, kunnen bovengenoemde criteria de leerkracht ook helpen bij het voorbereiden van lessen waarin apps worden ingezet.

De selectie van apps per domein is gemaakt in december 2013 uit honderden apps. Laat je het weten als er een geweldige app ontbreekt of je een erg goede nieuwe app kent of gebruikt?