Ronald Keijzer over 1e Montessori rekensommen

Inleiding
Op dit blog komen ook andere rekenspecialisten als gastbloggers aan het woord. Als groep rekenspecialisten verdiepen wij ons in de kwaliteit en implementatie van bestaande rekenapps in het reken- en wiskundeonderwijs. De derde gastblogger is dr. Ronald Keijzer, lector Rekenen-Wiskunde, ervaren lerarenopleider, onderzoeker en educatief ontwerper binnen het vakgebied Rekenen-Wiskunde & Didactiek aan de Universiteit Utrecht en Hogeschool IPABO. Ronald schrijft hieronder een recensie over een app binnen de kaders van het Montessori-onderwijs.

Overzicht over de app
De app ‘1ste Montessori rekensommen’ is een app van ‘3 Elles’ uit Frankrijk. Dit is een bedrijf dat is opgericht door Montessori leerkrachten. De app biedt de mogelijkheid om verschillende profielen aan te maken. Het biedt instellingen, waarmee enige beperkingen bij het leren of oefenen ingesteld kunnen worden. Daar kan ook de taal worden ingesteld. Deze recensie beschrijft wat er gebeurt als die op Nederlands is gezet. In een deel voor de ouders wordt uitgelegd welke activiteiten de app biedt.

20130807-210411.jpg
In het leerlinggedeelte kunnen de kinderen kiezen uit optellen ‘+’, aftrekken ‘-’, halveren en verdubbelen, de PlayBox en Tafels. Via ‘Het Lab’ kunnen kinderen verworven punten inwisselen voor onderdelen van de afgebeelde monsters. Bij ‘Profielen’ kunnen ze een extra profiel instellen of van profiel wisselen, waardoor de app door meerdere kinderen gebruikt kan worden.

Zoals de naam van de app al suggereert, wordt er binnen de app verwezen naar bestaand montessorimateriaal. Het gaat daarbij om:

  • de rood-blauwe rekenstokken,
  • de rode fiches en
  • de tafelborden (zowel gevuld als ongevuld).

De app is nadrukkelijk bedoeld voor individueel gebruik – eventueel voor het samen spelen.

Een tweetal activiteiten nader beschouwd
Bij het optellen en aftrekken wordt gebruikgemaakt van de rekenstokken van montessori. Deze rekenstokken bestaan er in lengte variërend van 1 t/m 10 decimeter. Als de app gebruikt wordt door leerlingen uit montessorischolen, dan is dit materiaal gebruikt om te leren tellen om vervolgens het doortellen te verbinden met het optellen. Het is daar dan waarschijnlijk ook gebruikt om lengte te verbinden met getallen.

20130807-205922.jpg
Wanneer de leerling kiest voor het optellen geeft de app in schrift en via audio aan waar het bij het optellen om gaat: ‘optellen is samenbrengen’. In de app liggen de rekenstokken boven elkaar in een schema dat veel weg heeft van een cijferschema. De som wordt voorgelezen en het kind kan een antwoord geven door de stok die correspondeert met het antwoord aan te raken. Als dit antwoord gegeven is beweegt de app de rekenstokken boven tegen elkaar en vergelijkt dit aldus met het gegeven antwoord. Als het antwoord fout is kun je het nogmaals proberen.

Iets vergelijkbaars gebeurt er als er voor aftrekken gekozen wordt. Aftrekken wordt aangeduid als ‘aftrekken is weghalen’. Hier worden de rekenstokken over elkaar geschoven om het verschil zichtbaar te maken. Dit verschil wat overblijft, wordt op het antwoord gepast. Op deze manier wordt feitelijk het antwoord getoond. Je kunt het nogmaals proberen en dit antwoord invoeren.

Opmerkelijk in beide gevallen is de discrepantie tussen de omschrijving van de bewerking en de handeling die zichtbaar gemaakt wordt. Bijvoorbeeld het weghalen dat als betekenis van het aftrekken nadrukkelijk genoemd wordt, is anders dan het vergelijken als betekenis van het aftrekken die in de handeling naar voren komt.

Nog enkele andere opmerkelijke zaken bij de onderdelen optellen en aftrekken

  • De app reageert niet op het telkens fout doen. Je mag het gewoon opnieuw proberen.
  • Ik kreeg opvallend vaak de som 1 + 1 aangeboden. Ik vroeg me af hoe de sommen gegenereerd worden, maar kon daar niet achter komen.
  • De volgende strategie werkt om goede antwoorden te krijgen en is vast niet bedoeld: je kan op het oog een stok aanklikken en – als dat mis is – er boven of onder proberen. In vrijwel alle gevallen heb je het antwoord gevonden. Bij het aftrekken wordt het antwoord na het fout beantwoorden feitelijk gegeven. Kwestie van gewoon de stok die bij het gegeven antwoord hoort aanraken.

De spelletjes en activiteiten – meer algemeen
Wat ik me bij het doen van de spelletjes en activiteiten afvroeg is wat het doel van de app is. Gaat het om oefenen of om aanleren? Bij de spelletjes in de PlayBox gaat het soms duidelijk om het oefenen. Bij de spelen Bubble Game+ en Bubble Game – is dat bijvoorbeeld het geval. Daar moeten in korte tijd optelsommen gemaakt worden. Dit doe je door de bel met het goede antwoord aan te klikken. Ook in het spel ‘even & oneven’ moet zo te werk worden gegaan, namelijk door bubbels met oneven of even getallen lek te prikken.

Bij de spellen Monster+ en Monster- ligt de nadruk weer meer op de begripsvorming. Hier doet zich overigens een zelfde probleem met de betekenis van de bewerkingen voor als bij het optellen en aftrekken dat direct vanaf het beginscherm bereikt kan worden.

De app bevat overigens nog twee leuke oefenspellen over verdubbelen en halveren. Bij een moeten weer bubbels worden lekgeprikt – namelijk om door halveren een gegeven getal te maken. Bij de andere moet een getal in tweeën gedeeld worden door vingers te plaatsen op het beeldscherm. Beide oefenspellen worden gespeeld onder tijdsdruk. Als bij de andere spellen is deze tijdsdruk geconcretiseerd middels een cirkel in de rechterbovenhoek, die in precies een minuut volloopt.

Aantrekkelijkheid voor kinderen
Wanneer de kinderen een goed antwoord geven wordt dit duidelijk aangegeven. In veel gevallen zijn dan punten te verdienen, die in een winkel (onder de knop ‘Het Lab’) uitgegeven kunnen worden. Kinderen kunnen stukken van de monsters kopen die de voorpagina sieren.

Als de kinderen een fout maken wordt vaak getoond wat er fout ging. De kinderen kunnen het dan telkens weer opnieuw proberen, tenzij het spel is begrensd door een minuut lopende ‘klok’.

De opgaven kunnen bij de instellingen moeilijker gemaakt worden, door hogere getallen te kiezen. Ik koos voor een instelling met hogere getallen, maar kreeg op geen enkel moment moeilijker opgaven voorgeschoteld. Ik kan me dan ook voorstellen dat kinderen een deel van de spellen – zeker die waar het vooral om tellen gaat – snel gezien hebben. Ik vermoed verder dat de spelletjes rond het lekprikken van de bubbels onder tijdsdruk vaker gedaan gaan worden door de kinderen. Daarmee zijn overigens ook veel punten te verdienen om (onderdelen van) monsters te kopen.

De kinderen kunnen de spellen keer op keer doen en daarbij punten verdienen, maar er wordt niet bijgehouden waarin ze vaardig zijn. De sommen worden daarop ook zeker niet aangepast – tenminste dat is mij niet opgevallen.

Slotsom
Het is niet echt duidelijk waar deze app voor dient. Soms gaat het om oefenen, dan weer lijkt de app zich te richten op begripsvorming. Het oefenen is aantrekkelijk, de activiteiten die gericht zijn op begripsvorming zijn gebaseerd op gebruik van het montessori-materiaal. Ze roepen vragen op rond de betekenissen van bewerkingen die een rol spelen, die wellicht in meer brede zin opgeroepen worden door het gebruik van het onderliggend montessorimateriaal.

Lees hier meer over deze app.

Een gedachte over “Ronald Keijzer over 1e Montessori rekensommen”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s